March 2025 – Battery Nepal

ब्याट्री बारम्बार डिस्चार्ज किन भइरहन्छ त ?

किन ब्याट्री बारम्बार डिस्चार्ज भइरन्छ त ? १. खराब अल्टरनेटर: गाडी चलिरहे पनि र ब्याट्रि चार्ज गरेपछि ठिक भएपनि बारम्बार ब्याट्री डिस्चार्ज भइरहेको हुन्छ । बेला-बेलाम यस्तो समस्या आइरहेको हुन्छ, चार्ज गरेर प्रयोग गर्नुहुन्छ फेरि १.५-२ महिनामा त्यहि समस्या आउछ, यसो किन हुन्छ त? यसको बारेमा केहि कुराहरु हेर्नेछौं । गाडी स्टार्ट नहुने ३ कारण इन्जिन चलिरहे पनि अल्टरनेटर खराब छ भने ब्याट्री चार्ज गर्न सक्दैन तर ब्याट्रीमा चार्ज रहुन्जेल सम्म भने गाडी स्टार्ट भइरहन्छ । अल्टरनेटरमा वाइन्डिङ्ग बिग्रेमा, ब्रश धेरै खिइएको छ भने, रेगुलेटर सर्किट बिग्रेको वा डायोडहरु बिग्रेमा, बेल्ट लुज भएमा ब्याट्री चार्ज हुन सक्दैन । अलटरनेटर खराब भएको संकेतहरूमा हेडलाइटहरू मधुरो बल्ने, ड्यासबोर्डमा चेतावनी बत्ती हुने हुन । एक्सलेटर बढाउंदा ब्याट्रीमा भोल्टेज १४-१४.४० v पुग्नु पर्छ, अन्यथा ब्याट्री पुर्ण रुपमा चार्ज हुन सक्दैन र १-१.५ महिनमा ब्याट्री पुर्ण डिस्चार्ज हुन्छ । २. लिकेज करेन्ट: इन्जिन बन्द हुँदा पनि विद्युतीय कम्पोनेन्टहरूले ब्याट्रीबाट करेन्ट तान्न जारी राख्दा ब्याट्री डिस्चार्ज हुन्छ । खराब तार, अलार्म वा अडियो सर्किट, वाइपर, हेड लाइट आदीमा सर्ट सर्किट हुंदा ब्याट्रीबाट करेन्ट लिकेज हुन्छ । धेरै लिकेज करेन्ट छ भने ब्याट्रीलाई पुर्ण रुपमा डाउन गर्न सक्छ र यो छोटो समयमा अल्टरनेटरले रिचार्ज गर्न सक्दैन । अब यसलाई सर्भिस सेन्टरमा नै चार्ज गराउनुपर्ने हुन्छ । साँचो अफ हुंदा 0.02-0.08A र साँचो अन हुंदा 0.5A भन्दा धेरै लिकेज करेन्ट हुनु हुंदैन । ३. मेन तारहरुमा खराबी: ब्याट्रीमा जोडिने मेन तारहरुको खराबीको कारणले ब्याट्रीमा पुर्ण रुपमा करेन्ट नपुग्ने हुनाले ब्याट्री डिस्चार्ज भइरन्छ । ४. ब्याट्रीमा समस्याहरू: ब्याट्री पुरानो छ भने, ब्याट्रीको टर्मिनलहरु खराब छ भने र ब्याट्रीको माथिको टप एसिड सहितको चिसोपना वा भजेको छ भने पनि ब्याट्री डिस्चार्ज भइरहने समस्या रहन्छ । ५. अत्याधिक विद्युतीय भार: यदि सवारी साधनको विद्युतीय प्रणालीले अल्टरनेटरले उत्पादन गर्न सक्ने भन्दा बढी लोड तानिरहेको छ भने, अब लोडमा ब्याट्रीबाट करेन्ट जान्छ । एयर कन्डिसनिङ, हेडलाइट र शक्तिशाली अडियो प्रणाली जस्ता धेरै उच्च-शक्तिका सामानहरू एकैसाथ प्रयोग गर्दा पनि ब्याट्री बिस्तारै डिस्चार्ज हुंदै जाने हुन्छ ।

Battery Care

ईन्भरटर ब्याट्रीको आफैले कसरी हेरचाह गर्ने ?

Leave a Comment

ईन्भरटर ब्याट्रीको आफैले कसरी हेरचाह गर्ने ? हामी प्राय जसो ईन्भरटरको लागी पानी भएको लिड एसिड ब्याट्री नै प्रयोग गर्छौं । जेल तथा VRLA ब्याट्रीमा खासै हेरचाह गरि रहन पर्दैन । पानी भएको ब्याट्रीमा पानी कम हुने, टर्मिनलमा खिया लाग्ने हुनाले बेला-बेलामा यसको हेरचाह गरिरहन आवश्यक हुन्छ । यसो गर्यौं भने लामो समय सम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ । हेरचाहका केही सुझावहरू जो आफैले घरैमा पनि गर्न सकिन्छ: इलेक्ट्रोलाइट लेभल जाँच गर्नुहोस: ब्याट्री नयाँ छ भने ४-५ महिनाको अन्तरमा र पुरानो छ भने ३-३ महिनाको अन्तरमा नियमित रूपमा ब्याट्रीमा पानीको लेभल हेर्नुहोस । बाहिरबाट लेभल हेर्नलाई कम्पनिहरुले ब्याट्रीमा लेभलर दिएका हुन्छन । यदि यो कम छ भने, बिश्वासिलो ठाउँको डिस्टिल्ड वाटर थप्नुहोस । पानी थप्नलाई सोलिको प्रयोग गर्न सक्नु हुन्छ ताकी पानी बाहिर नपोखियोस । ब्याट्रीमा पानीलो लेभल कसरी हेर्ने ? टर्मिनलहरू सफा गर्नुहोस: ब्याट्री टर्मिनलहरू र माथिको भाग सफा र सुख्खा राख्नुपर्छ ताकी करेन्ट लिकेज नहोस । टर्मिनलहरू सफा गर्न बेकिंग सोडा र पानीको मिश्रण प्रयोग गर्नुहोस । सोडा पानीले एसिडलाई काट्ने भएकोले यसको प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ र ब्याट्री पनि सुख्खा हुन्छ । टर्मिनमा निलो पाउडर जम्मा भएको भए तातो पानी हाल्नुहोस यो बरफ जस्तै पग्लेर जान्छ । अनि ब्रसले सफा गरेर पेट्रोलियम जेली तथा डाइ-इलेक्ट्रिक ग्रीजको प्रयोग गर्नुहोस । यसले टर्मिनलहरुलाई हाइड्रोजन, सल्फर ग्यास तथा अक्सिजनको सिधा सम्पर्कमा आउन दिदैन र खीया लाग्न कम हुन्छ । तारमा पनि निलो लागेको भय तातो सोडा पानीमा केहिछिन डुबायर छोड्नुहोस अनि कपडाले पुछ्नुहोस । निलो पाउडर जम्मा भएको टर्मिनल फोहोर टर्मिनल र वरिपरि चिसो सुख्खा र सफा टर्मिनल पेट्रोलियम जेली अन्य कुराहरुः सफा गर्न भन्दा अघि चार्जिङ्गको तार पावर सकेटबाट झिक्नुहोस र इन्भरटरको स्वीच अफ गर्नुहोस, अनि मात्र ब्याट्रीको तार खोल्नुहोस । इन्भरटरमा कतिमा सामान्य स्वीच टाइपको हुन्छ भने कतिमा पुस गर्ने खालको हुन्छ । कति जना करेन्ट लाग्ने डर मान्नुहुन्छ तर यसमा चार्जिङ्ग र इन्भरटरको स्वीच अफ गरेपछि करेन्ट लाग्दैन । सफा गर्दा मेडिकल पञ्जाको प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ । रेन्च १३-१४ को राख्नुहोस । जोड्दा अलिकति स्पार्क गर्छ, नआत्तिनुहोस । चार्जिङ्ग सकेट इनभरटर पुस बटन स्वीच इन्भरटर स्वीच ब्याट्रीलाई चिसो, सुख्खा र राम्रो हावा चल्ने ठाउँमा, काठ वा प्लाईबोर्ड बिछ्यायर राख्नुहोस । यसलाई प्रत्यक्ष घाम पर्ने वा कुनै तातो कुराहरुको नजिक नराख्नुहोस । इन्भर्टरले ह्यान्डल गर्न नसक्ने अत्याधिक भारहरू जडान नगर्नुहोस, यसले ब्याट्रीमा अनावश्यक तनाव रोक्न मद्दत गर्दछ ।

Battery Information

ब्याट्री आबिष्कारको इतिहास

Leave a Comment

ब्याट्री आबिष्कारको इतिहास पछिल्लो 400 वर्षमा सबैभन्दा उल्लेखनीय र उत्कृष्ट आविष्कारहरू मध्ये एक बिजुली थियो । यसको व्यावहारिक प्रयोग सन् 1800 को अन्त्यदेखि र शुरुका दिनहरुमा सीमित रूपमा मात्र रहेको छ। बगदाद नजिकै सन् 1936 मा रेलवे निर्माण गर्दा, कामदारहरूले प्रागैतिहासिक ब्याट्री जस्तो देखिने कुरा पत्ता लगाए, जसलाई पार्थियन ब्याट्री पनि भनिन्छ। यो भटिएको बस्तु पार्थियन साम्राज्यको हो र 2,000 वर्ष पुरानो मानिन्छ। ब्याट्रीमा माटोको भाँडो थियो जुन भिनेगारको घोलले भरिएको थियो जसमा तामाको सिलिन्डरले घेरिएको फलामको रड हालिएको थियो। यसलाई प्रयोग गरेर हेर्दा १.१ देखि २.० भोल्ट बिजुली उत्पादन गर्‍यो । यो बस्तु इलेक्ट्रोप्लेटिंगको लागि प्रयोग गरिएको भए तापनि सबै वैज्ञानिकहरूले पार्थियन ब्याट्रीलाई ऊर्जाको स्रोतको रूपमा स्वीकार गर्दैनन । इजिप्सिनहरूले 4,300 वर्ष पहिले तामामा इलेक्ट्रोप्लेट एन्टिमोनी गरेको भनिन्छ। पुरातात्विक प्रमाणहरूले बताउँछ कि बेबिलोनीहरू सुनको प्लेट, ढुंगाको भाँडोमा अंगूरको रस इलेक्ट्रोलाइटको रुपमा प्रयोग गरेर गहनाको निर्माणमा ग्याल्भेनिक प्रविधि पत्ता लगाउने र प्रयोग गर्ने पहिलो मानिसहरु थिए। बगदाद (सी. २५० ईसापूर्व) शासन गर्ने पार्थियनहरूले चाँदीलाई इलेक्ट्रोप्लेट गर्न ब्याट्रीहरू प्रयोग गरेको हुन सक्छ । आधुनिक समयमा बिजुली उत्पादन गर्ने प्रारम्भिक विधिहरू मध्ये एक स्ट्याटिक चार्ज बनायर भएको थियो । 1660 मा, Otto von Guericke ले ठूलो सल्फर ग्लोब प्रयोग गरेर एक विद्युतीय मेसिन निर्माण गरे, जसलाई रगड्दा र घुमाउँदा प्वाँखहरू र कागजका साना टुक्राहरू आकर्षित हुन्थे । Guericke ले प्रमाणित गर्न सक्षम थिए कि उत्पन्न स्पार्कहरू विद्युतीय प्रकृतिका थिए। 1744 मा, Ewald Georg von Kleist ले लेडेन जारको विकास गरे जसले कन्टेनरको भित्र र बाहिरी भागमा धातुको पन्नीले लाइन गरिएको गिलास जारमा स्ट्याटिक चार्ज भण्डारण गर्यो । नेदरल्याण्ड्सको लिडेनका प्रोफेसर पिटर भ्यान मुस्चेनब्रोकलगायत धेरै वैज्ञानिकहरूले बिचार गरे कि बिधुत बोतलमा कैद गर्न सकिने तरल पदार्थ जस्तो हो । उनीहरूलाई थाहा थिएन कि दुई धातु पाताहरूले क्यापेसिटर बनाउँछ । उच्च भोल्टेजको साथ चार्ज गर्दा, लेडेन जारले उनिहरुलाई नसोचेको ठूलो झटका दियो जब उनीहरूले धातुको पाता छोए। स्थिर (Static Charge) बिजुलीको पहिलो व्यावहारिक प्रयोग “विद्युतीय पिस्तौल” थियो जसको आविष्कार अलेसेन्ड्रो भोल्टा (१७४५–१८२७)ले गरेका थिए । एक बुलियन बिट मात्र भए पनि उनले लामो दूरीको सञ्चार उपलब्ध गराउने सोचेका थिए। कोमोदेखि इटालीको मिलानसम्म काठको खम्बाले सपोर्ट गरेको फलामको तार टाँसिएको थियो। प्राप्त गर्ने अन्तमा, तार मिथेन ग्यासले भरिएको जारमा समाप्त हुनेछ। कोड गरिएको घटनालाई संकेत गर्न, जार विस्फोट गर्न तारद्वारा विद्युतीय स्पार्क पठाइनेछ। यो संचार लिङ्क कहिल्यै बनाइएको थिएन। विभिन्न प्रयोगहरूबट , भोल्टाले जस्ता-पाता, लिड, टिन र फलामलाई पोजिटिभ प्लेटहरू (क्याथोड) को रूपमा प्रयोग गरी प्रयोगहरूको श्रृंखला सुरु गरे र तामा, चाँदी, सुन र ग्रेफाइट नेगेटिभ प्लेट (एनोड) को रूपमा । यसरी ग्याल्भेनिक बिजुलीमा चासो चाँडै व्यापक भयो । भोल्टाले 1800 मा पत्ता लगाए कि केही तरल पदार्थहरूलाई एक चालकको रूपमा प्रयोग गर्दा विद्युतीय शक्तिको निरन्तर प्रवाह उत्पन्न गर्दछ । यो खोजले पहिलो भोल्टेइक सेलको आविष्कारको नेतृत्व गर्‍यो, जसलाई सामान्यतया ब्याट्री भनिन्छ । भोल्टाले थप सिके कि भोल्टिक सेलहरू एकअर्काको माथि स्ट्याक गरियो भने भोल्टेज बढ्छ । 1802 मा, विलियम क्रिकशाङ्कले ठूलो उत्पादनको लागि पहिलो इलेक्ट्रिक ब्याट्री डिजाइन गरे। उनले तामाको वर्गाकार पानाहरू मिलाएर जास्ता-पाताको बराबर आकारको पानाहरू एक लामो आयताकार काठको बक्समा राखे र एकसाथ मिलाए। बक्समा ग्रूभहरूले धातुको प्लेटहरूलाई एकैठाउंमा बस्न मद्दत गर्‍यो । त्यसपछि सिल गरिएको बक्समा इलेक्ट्रोलाइट वा पानी हालेको एसिडले भरिएको थियो । यो अहिलेको फ्लोडेड (एसिड-पानीको मिश्रण प्रयोग भएको) ब्याट्री ब्याट्रीसँग मिल्दोजुल्दो थियो जुन आज पनि हामी प्रयोग गरिरहेका छौं । 1836 मा, जोन एफ. डेनियल, एक अंग्रेजी रसायनज्ञ, एक सुधारिएको ब्याट्री विकास गरे जसले विद्युतीय ऊर्जा स्टोर गर्न पहिलेको प्रयासहरू भन्दा स्थिर करेनट उत्पादन गर्‍यो । 1859 मा, फ्रान्सेली चिकित्सक Gaston Planté लेड एसिडमा आधारित पहिलो रिचार्जेबल ब्याट्री आविष्कार गरे, यो प्रणाली आज पनि प्रयोग गरिन्छ । त्यतिन्जेलसम्म, सबै ब्याट्रीहरू प्राथमिक थिए, जसको मतलब तिनीहरू पुनः रिचार्ज हुन सक्दैनन । 1899 मा, स्वीडेनका वाल्डमार जंगनरले निकल-क्याडमियम (NiCd) ब्याट्री आविष्कार गरे जसले निकेललाई पोजिटिभ इलेक्ट्रोड (क्याथोड) र क्याडमियमलाई नेगेटिभ (एनोड) को रूपमा प्रयोग गर्यो । सीसा (लिड) को तुलनामा उच्च लागतले यसको प्रयोग सिमित मात्र हुने भयो । दुई वर्ष पछि, थोमस एडिसनले फलामको साथ क्याडमियम प्रतिस्थापित गरे, र यो ब्याट्रीलाई निकल-आइरन (NiFe) भनिन्छ। कम ऊर्जा, कम तापक्रममा राम्रोसँग काम नगर्ने र चाँडो सेल्फ डिस्चार्ज हुने कारणले गर्दा निकेल-आईरनको ब्याट्रीको सफलतालाई सीमित गर्यो । यो 1932 सम्म थिएन कि Schlecht र Ackermann ले उच्च लोड करेन्ट प्रवाह गर्न सक्ने प्रयोग हासिल गरे र sintered पोल प्लेट आविष्कार गरेर NiCd को आयुमा सुधार गरे। 1947 मा, Georg Neumann सेलहरुलाई सील गर्न सफल भय । धेरै वर्षको लागि, NiCd पोर्टेबल प्रयोगहरूको लागि मात्र रिचार्जेबल ब्याट्री थियो। 1990 को दशकमा, युरोपका वातावरणविद्हरू एनआईसीडीलाई लापरवाहीपूर्वक डिस्पोज गर्दा हुने हानिको बारेमा चिन्तित भए । ब्याट्री निर्देशन 2006/66/EC ले अब विशेष औद्योगिक प्रयोग बाहेक युरोपियन युनियनमा NiCd ब्याट्रीहरूको बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाए । यसको विकल्प निकेल-मेटल-हाइड्राइड (NiMH) हो, जुन NiCd जस्तै तर वातावरणमैत्री ब्याट्री हो। आजका अधिकांश अनुसन्धानहरु लिथियम-आधारित ब्याट्री प्रणालीहरू सुधार गर्ने वरिपरि घुमिरहेका छन । जुन सेलुलर फोनहरू, ल्यापटपहरू, डिजिटल क्यामेराहरू, पावर उपकरणहरू र चिकित्सा उपकरणहरू पावर गर्ने बाहेक, लि-आयन इलेक्ट्रिक सवारी साधनहरू र उपग्रहहरूको लागि पनि प्रयोग गरिन्छ । ब्याट्रीका धेरै फाइदाहरू छन्, विशेष गरी यसको उच्च विशिष्ट ऊर्जा, साधारण चार्जिङ, कम मर्मतसम्भार र वातावरणीय मैत्री हुनु हो ।