Author name: batterynepal

Battery Information

बिधुतीय सवारी साधन किन्नु अघि ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू

बिधुतिय सवारी साधन किन्नु अघि ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू अहिले दिन प्रति दिन बिधुतिय गाडीहरुको प्रयोग बढ्दो मात्रामा छ । दैनिक खर्च कम लाग्ने हुनाले मानिसहरु यस प्रति आकर्षित हुनु शोभाविक हो । साथै वातावरणीय हिसाबले पनि यो राम्रो मानिन्छ । आउनुहोस बिधुतिय गाडी किन्दा के-के कुरामा साबधानि हुन सकियो भने आफुलाई फाइदा पुग्छ भन्ने कुरा हेरौं । सड्राइभिङ बानी र जीवनशैली तपाईं सामान्यतया प्रत्येक दिन कति टाढा ड्राइभ गर्नुहुन्छ भनेर विचार गर्नुहोस । EV हरू छोटो यात्राको लागि एकदम राम्रो मानिन्छ तर लामो यात्राको लागि योजना बनाउन आवश्यक पर्न सक्छ। यदि तपाईं बारम्बार लामो दुरीको यात्रा गर्नुहुन्छ भने चार्जिङ्गले समय लिने हुनाले यो तपाइको लागी उपयुक्त नहुन सक्छ । चिसो मौसमले ब्याट्री दक्षता घटाउने हुनाले आफ्नो स्थानीय हावापानीलाई ध्यानमा राख्नुहोस । ब्याट्रीपावर र चार्जिङ स्टेशन – ब्याट्री कति पावरको छ हेर्नुहोस् र यसले तपाईंको आवश्यकताहरू पूरा गर्दछ कि गर्दैन, बिचार गर्नुहोस । – तपाईंको घर, कार्यालय र आफु हिड्ने रुटमा चार्जिङ स्टेशनहरुको सुबिधा छ कि छैन ध्यान दिनुहोस । – ब्याट्रि कति छिटो चार्ज हुन्छ त्यसलाई पनि बिचार गर्नुहोस । केहीले ३० मिनेट भन्दा कममा रिचार्ज गर्न सक्छन्, जबकि अरूले घण्टा लिन्छन । – तपाईंको स्थानीय पावर ग्रिड कति सफा छ वा पावरको निरन्तरता कति छ भन्ने कुरा पनि ख्याल गर्नुपर्छ । पावर कट-अफ भइरहने भएमा ब्याट्रि फुल चार्ज नहुन सक्छ । लागत – तपाईले गाडी चलाउने बानीले दिर्घकालिन रुपमा पेट्रोल वा डिजलको भन्दा सस्तो पर्छ कि पर्दैन सोको पनि हिसाब गर्नुहोस । – मर्मतसम्भारमा लाग्ने लागत EV हरूमा कम हुन्छन । रिसेल मूल्य र दीर्घायु – समयसँगै ब्याट्रीको पावर घट्दै जाने हुनाले, वारेन्टी र अपेक्षित आयु जाँच गर्नुहोस । – आफ्नो ठाउँमा EV को रिसेल मूल्य कस्तो छ, बुझिराख्नुहोस । – केही EV हरूमा सफ्टवेयर अपडेटको सुविधा हुन्छ जसले प्रदर्शन सुधार गर्दछ र सुविधाहरू थप्छ, मोबाइलमा जस्तै । EV किन्नु भनेको केवल गाडी छनौट गर्नु मात्र होइन – यो नयाँ जीवनशैली अपनाउनु हो। आफ्नो ड्राइभिङ बानी, चार्जिङ स्टेशन, वित्तीय अवस्था र दीर्घकालीन दिगोपनको बारेमा सोच्नुहोस । यदि यी मिल्छन भने, EV एक स्मार्ट र भविष्यको लागि उपयुक्त विकल्प हुन सक्छ।

Battery Information

EV गाडीमा कस्तो ब्याट्रि हुन्छ ?

बिधुतिय साधनमा कस्तो ब्याट्रि हुन्छ त? EV ब्याट्रि प्याक EV  (विधुतीय सवारी साधन) मा हुने ब्याट्री एक चार्ज गर्न सकिने सानो-सानो धेरै लिथियम-आयन ब्याट्रि सेलहरु मिलेर बनेको ब्याट्र प्याक हो । एउटा सेल 3v देखि 3.7v सम्मको हुन्छ, यो पुरा चर्ज भएको अवस्थामा 4.2v सम्म पुग्छ । यस्ता धेरै सेलहरु ( तलको चित्रमा ) जोडेर मोड्युल तयार पारिन्छ र धेरै मोड्युलहरु जोडेपछि एउटा ब्याट्रि प्याक तयार हुन्छ, जुन DC फर्ममा हुन्छ । आवश्यकता अनुसार सेलहरुलाई, मोड्युलहरुलाई Series, parallel मा जोडिन्छ । जसले कारको मोटर र प्रणालीहरूलाई पावर प्रदान गर्ने गर्छ । यहि ब्याट्रि प्याकको क्षमताले नै कार कति कि.मी. चल्छ भन्ने कुरा निर्धारण गर्छ । EV ब्याट्रि सेल विधुतीय सवारी साधन (EV) हरूले सामान्यतया तिनीहरूको दक्षता र नियन्त्रण फाइदाहरूको कारणले AC मोटरहरू प्रयोग गर्छन । EV ब्याट्रीमा DC को रूपमा पावर भण्डार गर्ने भएकोले, पावर ग्रिडबाट AC लाई चार्जिङको लागि गाडीको अनबोर्ड चार्जरले DC मा रूपान्तरण गर्नुपर्छ । जसले गर्दा AC चार्जर भएको ठाउँमा चार्ज गर्न मिल्छ । यसको विपरीत, गाडी चल्दा, AC मोटरलाई चलाउन ब्याट्रीबाट DC लाई AC मा रूपान्तरण गरिन्छ। EV चार्जिंग सिस्टम अन-बोर्ड चार्जर (On-Board) : ब्याट्रि चार्ज गर्न गाडी भित्र नै कम्पनिहरुले AC बाट DC बनाउने ब्यवस्था गरेका हुन्छन । यसलाई अन-बोर्ड चार्जर भनिन्छ । यसमा गाडीमा सिधै AC इनपुटको रुपमा दिइन्छ । यसबाट ब्याट्रि ढिलो चार्ज हुन्छ । अफ-बोर्ड चार्जर (Off-Board) : यसमा ब्याट्रि चार्ज गर्न गाडि बाहिरै AC बाट DC बनाइन्छ, अनि गाडीमा DC पावर इनपुटको रुपमा दिइन्छ । गाडीमा भएको अन-बोर्ड चार्जर बाई-पास हुन्छ । यसबाट छिटो ब्याट्रि चार्ज हुन्छ । EV मा काम गर्ने प्रक्रिया

Battery Care

डीप साइकल ब्याट्रि भनेको के हो?

डिप साइकल ब्याट्रि भनेको के हो त ? डीप साइकल ब्याट्री भनेको लामो समयसम्म पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज नभएसम्म भरपर्दो रूपमा ब्याक-अप दिन डिजाइन गरिएको लिड-एसिड वा लिथियम-आयन ब्याट्री हो । कार ब्याट्री जसले इन्जिन स्टार्ट गर्न उच्च करेन्ट (झण्डै ब्याट्रिको ‍Ah को ३ गुणा) एकदम छोटो समय (५-७ सेकेण्ड) को  लागी प्रदान गर्दछ, डिप साइकल ब्याट्री “साइकल” गर्नको लागि बनाइएको हुन्छ (एक पटक पूर्ण रुपमा डिस्चार्ज भएर फेरि पुरा रिचार्ज भएपछिको अवस्थालाई १ साइकल (चक्र) मानिन्छ ।) डीप साइकल ब्याट्रि सयौं वा हजारौं पटक डिस्चार्ज र रिचार्ज हुने गरि बनाइएको हुन्छ । इन्जिन स्टार्ट गर्ने ब्याट्री धेरै पटक डीप डिस्चार्ज भए खराब हुने सम्भावना अधिक रहन्छ । डीप साइकल ब्याट्री कसरी काम गर्छ ? डीप साइकल ब्याट्री र स्टार्टिङ (क्र्याङ्किङ) ब्याट्री बीचको आधारभूत भिन्नता यसको निर्माणमा निहित छ, विशेष गरी भित्रको लिड प्लेटहरू। प्लेट मोटाई र घनत्व डीप साइकल ब्याट्रीहरू: यी मात्रमा कम, धेरै बाक्लो ठोस लिड प्लेटहरू प्रयोग गरिएको हुन्छ । सक्रिय पदार्थ धेरै हुन्छ र चार्ज र डिस्चार्ज चक्रको समयमा बारम्बार रासायनिक प्रतिक्रियाहरूको मेकानिकल तनाव सामना गर्न डिजाइन गरिएको हुन्छ।  डीप साइकल ब्याट्रीहरू: यी मात्रमा कम, धेरै बाक्लो ठोस लिड प्लेटहरू प्रयोग गरिएको हुन्छ । सक्रिय पदार्थ धेरै हुन्छ र चार्ज र डिस्चार्ज चक्रको समयमा बारम्बार रासायनिक प्रतिक्रियाहरूको मेकानिकल तनाव सामना गर्न डिजाइन गरिएको हुन्छ। प्रयोग हुने प्रमुख ठाउँहरु सोलार सिस्टमहरूमा, ब्याट्रीले ऊर्जाको लागि “टाइम मेसिन” को रूपमा काम गर्दछ। सौर्य प्यानलहरूले सूर्य चम्किरहेको बेला मात्र शक्ति उत्पादन गर्दछ, तर खपत प्रायः रातमा चरम सीमामा हुन्छ। भर्टरले DC पावर (ब्याट्रीबाट) लाई AC पावर (घरमा प्रयोग योग्य) मा रूपान्तरण गर्दछ । जब ग्रीड कट-अफ हुन्छ, इन्भर्टरले फ्रिज, कम्प्युटर र बत्तीहरू जस्ता उपकरणहरू चलाउन ब्याट्रीबाट पावर लिन्छ । डुङ्गाहरूले प्रायः दुई प्रकारका ब्याट्रीहरू प्रयोग गर्छन्: एउटा इन्जिनको लागि र अर्को यसले मुख्य इन्जिन बन्द हुँदा बत्तीहरू, नेभिगेसन प्रणालीहरू, रेडियोहरू र माछा खोज्नेहरूलाई पावर दिन्छ। बिशेषता डिप साइकल ब्याट्रि इन्जिन स्टार्ट गर्ने ब्याट्रि प्लेटको संख्या थोरै धेरै प्लेटको मोटाइ बाक्लो पातलो प्लेटको साईज कम क्षेत्रफल भएको धेरै क्षेत्रफल भएको पावर डिलिभरि लामो समयसम्म स्थिर पावर दिन सक्ने कम समयको लागी उच्च करेन्ट दिन सक्ने मज्बुती बारम्बार डिप डिस्चार्ज झेल्न डिजाइन गरिएको धेरै पटक डिप डिस्चार्ज भएमा बिग्रन सक्ने प्रयोग ईन्भर्टर, सोलार, इलेक्ट्रोनिक्स सामान इन्जिन स्टार्ट गर्ने

Battery Information

लिथियम ब्याट्रि र लिड एसिड ब्याट्रिमा भिन्नता

लिथियम र लिड एसिड ब्याट्रिमा भिन्नता लिथियम ब्याट्रि र लिड एसिड ब्याट्र के हो भनेर अरु लेखमा हामीले लेखिसकेका छौं । यसमा हामी लिथियम र लिड एसिड ब्याट्रिको भिन्नताको बारेमा हेर्नेछौं । जसले गर्दा हामीलाई कुन ब्याट्रि किन्ने भनेर सजिलो पार्नेछ । कार्यक्षमता, लागत, आयु, सुरक्षा जस्ता कुरामा भिन्नता खोज्नेछौं । १. कार्यक्षमता लिथियम-आयन ९०-९५% कार्यक्षमता (Efficiency) लिथियम-आयन ब्याट्रीहरू चार्ज र डिस्चार्ज हुंदा धेरै कम ऊर्जा नोक्सान गर्छन्।  धेरै कार्याक्षमताको अर्थ हो: अधिकतम प्रयोग गर्न मिल्ने | छिटो चार्ज हुने | सोलार सिस्टमको लागि उपयुक्त । लिड एसिड ७०-८०% कार्याक्षमता (Efficiency) लिड-एसिड ब्याट्रीहरूले तापको रूपमा बढी ऊर्जा नोक्सान गर्छन । कम कार्याक्षमताको अर्थ हो: प्रयोगयोग्य क्षमता कम भएको | चार्ज हुन लामो समय लाग्ने | डिप डिस्चार्ज धेरै भएमा बिग्रन सक्ने | २. आयु र टिकाउपन लिथियम-आयन २०००-५,००० चक्र (cycle) यी ब्याट्रीहरू धेरै लामो समयसम्म टिक्छन् — राम्रोसंग प्रयोग गरेमा १० वर्ष वा सोभन्दा बढी। यसले तिनीहरूलाई निम्नका लागि आदर्श बनाउँछ: सौर्य प्रणाली | दैनिक साइकल चलाउने | विद्युतीय सवारी साधन लिड एसिड ३००-१२०० चक्र (Cycle) लिड-एसिड ब्याट्रीहरू डिप डिस्चार्ज हुँदा चाँडै बिग्रन्छन्, तिनीहरूलाई निम्नका लागि मात्र उपयुक्त बनाउँछ: कहिलेकाहीं ब्याकअप चाहिने ठाउँ | कम बिजुली जाने ठाउँ ३. लागत लिथियम-आयन उच्च प्रारम्भिक लागत लिथियम-आयन ब्याट्रीहरू बढी महँगो हुन्छन् तर लामो समयसम्म टिक्छन्, प्रति चक्र कम लागत दिन्छन्। लिड एसिड कम प्रारम्भिक लागत लिड-एसिड ब्याट्रीहरू पहिले नै धेरै सस्तो हुन्छन्। त्यसैले तिनीहरू निम्नमा सामान्य छन्: घरेलु इन्भर्टरहरू | गाडीहरु स्टार्ट गर्ने ब्याट्रीहरू ४. सुरक्षा लिथियम-आयन आधुनिक लिथियम ब्याट्रीहरूमा ब्याट्री व्यवस्थापन प्रणाली (BMS) समावेश हुन्छ जसले निम्न कुराहरुबाट सुरक्षा गर्दछ: ओभर चार्जिङ | ओभर तापक्रम | सर्ट सर्किट तथापि टुटेफुटको वा कम गुणस्तरका लिथियम ब्याट्रिले आगोको जोखिम निम्त्याउन सक्छन्। लिड एसिड हानिकारक ग्याँसहरू (हाइड्रोजन) छोड्छन । एसिड चुहिने तथा टर्मिनलहरुमा खिया लाग्ने हुन्छ । सर्ट सर्किट स्पार्कहरू निम्त्याउन सक्छन् | तिनीहरूलाई उचित भेन्टिलेसन र नियमित मर्मतसम्भार चाहिन्छ।

Battery Information

घरमा ब्याकअप पावरको लागि कुन ब्याट्री राम्रो छ C10 वा C20?

घरमा ब्याकअप पावरको लागि कुन ब्याट्री राम्रो छ C10 वा C20? जब तपाईं हामी सोलार सिस्टम लगाउन चाहन्छौं, घरमा इन्भर्टरहरू, वा अन्य धेरै ब्याक-अपमा प्रयोगको लागि ब्याट्रीहरू हेर्छौं, हामीले प्रायः C10 र C20 मा कुन लिने जस्ता शब्दहरू भेट्छौं । यी तेत्तिकै राखेका संख्याहरू होइनन्, यो महत्वपूर्ण छ ।  तिनीहरू फरक डिस्चार्ज करेन्ट अन्तर्गत ब्याट्रीले कसरी काम गर्छ भन्ने कुराको महत्त्वपूर्ण सूचकहरू हुन्, र तिनीहरूलाई बुझ्दा तपाईं हामीले लामो समयसम्म पैसा बचत गर्न सक्छौं। C10 र C20 को अर्थ के हो? C10 वा C20 मा ‘C’ ले ब्याट्रको डिस्चार्ज करेन्टको दरलाई जनाउँछ, जुन ब्याट्री यसको अधिकतम क्षमताको सापेक्षमा डिस्चार्ज हुने दरको मापन हो। ‘C’ सँग जोडिएको संख्याले ब्याट्रीलाई यसको मूल्याङ्कन गरिएको क्षमता प्रदान गर्न डिजाइन गरिएको घण्टाको संख्यालाई जनाउँछ। यदि C10 भएको १०० Ah  को  ब्याट्रि छ भने, यो १० घण्टाको लागि १० Amps करेन्ट प्रदान गर्न सक्छ (१० Amps * १० Hour = १०० Ah) । ब्याट्रिबाट १० एम्पियर करेन्ट प्रयोग गरेमा १० घण्टा टिक्छ । यदि डिस्चार्ज करेन्ट १० एम्पियर भन्दा माथि भयो loss हुन शुरु हुनाले ब्याट्रिको क्षमता घट्दै जान्छ । मानौ डिस्चार्ज करेन्ट २० एम्पियर छ भने ५ घण्टा टिक्न सक्दैन । यदि C20 भएको १०० Ah  को  ब्याट्रि छ भने, यो 20 घण्टाको लागि 5 Amps करेन्ट प्रदान गर्न सक्छ (५ Amps * २० Hour = १०० Ah) । ब्याट्रिबाट ५ एम्पियर करेन्ट प्रयोग गरेमा २० घण्टा टिक्छ । यसमा पनि डिस्चार्ज करेन्ट बढाएर १० एम्पियर पुर्‌यायो भने १० घण्टा टिक्न सक्दैन । डिस्चार्ज दर किन महत्त्वपूर्ण छ? यो एकदमै महर्वपूर्ण छ । यो एउटा इलेक्ट्रोकेमिकल भएकाले रासायनिक प्रतिक्रिया गर्नु पर्ने हुन्छ । त्यसैले जति कम करेन्टमा डिस्चार्ज गर्‌यो तेति नै लामो समयसम्म टिक्ने हुन्छ । C20 भन्दा C10 छिटो डिस्चार्ज हुन्छ भने रिचार्ज पनि छिटो हुन्छ, धेरै लोड थेग्न सक्ने हुन्छ । ब्याट्रि कम्पनिहरुले C10 ब्याट्रिमा वारेन्टि पनि धेरै दिएका हुन्छन, त्यसैले C20 भन्दा C10 ब्याट्रि केहि महंगो हुन्छ  ।

Battery Information

ब्याट्रिको क्षमतालाई कसरी बुझ्ने ?

ब्याट्रिको क्षमता सम्बन्धि जानकारी ब्याट्रिको क्षमता किन महत्वपूर्ण छ ? Discover More हाम्रो स्मार्टफोन, इन्भर्टर वा विद्युतीय सवारी साधन होस्, ब्याट्रि रिचार्ज गर्नु अघि उपकरण कति समयसम्म चल्न सक्छ भनेर निर्धारण गर्न ब्याट्रीको क्षमताले महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। mAh, Ah, र Wh जस्ता यूनिटहरू प्रायः ब्याट्री लेबलहरूमा देखा पर्दछन्, तर तिनीहरूको वास्तवमा अर्थ के हो? ब्याट्री कसरी मापन गरिन्छ र रनटाइमलाई के असर गर्छ भनेर राम्रोसँग बुझ्नको लागि यसलाई सरल शब्दहरूमा विभाजन गरौं। What is Battery Capacity? Battery capacity shows how much energy a battery can hold. This affects how long it lasts and how well it works. mAh vs. Wh Explained Learn the difference between milliamp hours and watt hours to better understand your battery’s capacity. Why It Affects You Selecting the right capacity guarantees your devices run smoothly without abrupt shutdowns.

Battery Information

सोलार ईन्भरटर के हो ?

सोलार ईन्भरटर के हो ? यदि तपाईंले सौर्य ऊर्जा प्रयोग गर्ने विचार गर्नुभएको छ भने, यसको बारेमा जानकारी राख्नु महत्वपूर्ण हुन्छ । सौर्य इन्भर्टर तपाईंको सौर्य ऊर्जा प्रणालीको मुटु हो। यसले प्यानलहरूद्वारा उत्पादित डाइरेक्ट करेन्ट (DC) लाई अल्टरनेटिंग (AC) मा परिवर्तन गर्दछ, जुन धेरैजसो घरहरू र पावर ग्रिडले प्रयोग गर्छन्। यो बिना, प्यानलहरू केवल आकर्षक छानाहरु मात्र हुन्। सौर्य प्रणालीमा इन्भर्टरको भूमिका केवल पावर रूपान्तरणमा मात्र सीमित छैन। यसले प्रणालीको व्यवस्थापन गर्दछसुरक्षा सुनिश्चित गर्दछ र बिजुलीको प्रयोगलाई सुरक्षित बनाउंछ । सोलार प्यानलले DC करेन्ट बनाउने गर्दछ तर हामीले घरमा प्रयोग गर्ने सामानहरु सबै AC करेन्टले मात्र चल्ने गर्दछन । त्यहि भएर सोलार प्रणालीमा सोलार ईन्भरटर वा हाईब्रिड ईन्भरटरको आवश्यकता पर्दछ । सौर्य प्रणालीको कार्यक्षमतामा इन्भर्टरको भूमिका सोलार प्रणालीमा सूर्यको प्रकाश सङ्कलन हुने बिन्दुबाट सुरु हुन्छ र घर तथा व्यवसायमा प्रयोगयोग्य बिजुली बनेपछि समाप्त हुन्छ। यो प्रक्रिया अदृश्य हुनछ तर यसमा उच्च प्राविधिक प्रक्रिया समावेश छ। यसले निरन्तर ऊर्जा प्रवाहहरू व्यवस्थापन गर्ने, भोल्टेज र फ्रिक्वेन्सीमा स्थिरता कायम राख्ने, र प्रयोग सुरक्षित गर्ने काम गर्दछ।  सौर्य प्रणालीमा इन्भर्टरको भूमिकालाई साँच्चै बुझ्नको लागि, यसले सूर्यको किरण  सौर्य प्यानलहरूमा लागेपछि ऊर्जा कसरी प्रशोधन हुन्छ भनेर जान्नु आवश्यक हुन्छ । १. सोलार प्यानलहरूद्वारा सूर्यको प्रकाश कैद गरिन्छ र DC करेन्टमा परिवर्तन गरिन्छ । यो काम सोलार प्यानलमा भएको फोटोभोल्टिक (PV) सेलहरूले गर्दछन् । यो अवस्थामा हामीले प्रयोग गर्न योग्य हुंदैन । २. सोलार इन्भर्टरमा प्यानलहरुबाट DC करेन्ट प्राप्त हुन्छ । अब यसले कच्चा DC करेन्ट प्राप्त गर्दछ र महत्वपूर्ण रूपान्तरण सुरु गर्दछ। ३. इनभर्टरले उच्च-गतिको इलेक्ट्रोनिक सर्किटहरू प्रयोग गर्दछ । विद्युतीय दिशा द्रुत रूपमा स्विच गर्न, एक साइन वेभ बनाउँछ जसले विद्युतीय प्रणालीहरूमा प्रयोग हुने AC करेन्ट बनाउंदछ। ४. रूपान्तरित बिजुलीलाई आवश्यक भोल्टेज (सामान्यतया २४० ) र फ्रिक्वेन्सी (50Hz) सँग मेल खाने गरी क्यालिब्रेट गर्छ ताकि तपाईं हाम्रो बिधुतिय उपकरणहरु निर्वाध रुपमा चल्न सकून । ५. स्मार्ट इन्भर्टरहरूले आउटपुट स्तरहरू पनि निगरानी गर्छन्, त्रुटिहरू पत्ता लगाउँछन र कार्यसम्पादन डिस्प्लेमा देखाउंछन । यसले निरन्तर ब्याट्रीको अवस्था, सोलार प्यानलको अवस्था, लोडको अवस्था र त्रुटिको अवस्था अनुगमन गरि त्यहि अनुसारको समन्वय गर्ने काम गर्दछ । सौर्य इन्भर्टरका फाइदाहरू मासिक लागत सूर्यको किरणलाई प्रभावकारी रूपमा बिजुलीमा परिणत गर्ने र सूर्यको प्रकाश निशुल्क प्राप्त हुने हुनेला, तपाईंको मासिक ऊर्जा लागत घट्न मद्दत गर्छ। वातावरणमैत्री सौर्य इन्भर्टरहरूको प्रयोगले नवीकरणीय ऊर्जा स्रोतहरूलाई प्रयोग गरेर तपाईंको कार्बन उत्सर्जन कम गर्न मद्दत गर्छ। भरपर्दो लोड धेरै भयको समयमा पनि, निरन्तर ऊर्जा आपूर्तिको लागि तपाईं सौर्य इन्भर्टरहरूमा भर पर्न सक्नुहुन्छ। कम मर्मतसम्भार सौर्य इन्भर्टरहरूलाई न्यूनतम मर्मत आवश्यक पर्दछ, जसले गर्दा मर्मतमा समय र पैसा बचत हुन्छ। नवीन प्रविधि सौर्य इन्भर्टरहरूले ऊर्जा उत्पादन र दक्षता अधिकतम बनाउन अत्याधुनिक प्रविधि प्रयोग गर्छन्।

Li-ion battery
Battery Information

लिथियम ब्याट्रि के हो ?

लिथियम ब्याट्री के हो ? लिथियम ब्याट्री एक प्रकारको ब्याट्री प्रविधि हो जसले लिथियम, सबैभन्दा हलुका धातुलाई मुख्य पदार्थको रूपमा प्रयोग गर्दछ । लिथियम ब्याट्रीहरू, विशेष गरी लिथियम-आयन (Li-ion) ब्याट्रीहरू, आधुनिक प्रविधिको आधारशिला बनेका छन्, जसले स्मार्टफोन र ल्यापटपदेखि विद्युतीय सवारी साधन र नवीकरणीय ऊर्जा प्रणालीहरूसम्म सबै कुरालाई शक्ति प्रदान गर्दछ। लिथियम के हो त? यो हामीले ८, ९ कक्षा पढेको पेरियोडिक टेबलको नं. ३ मा पर्छ र यो क्षारीय तत्त्व हो । यो चाँदीवाला सेतो रंगको भएको, कमलो, पानी भन्दा हलुका, अत्याधिक प्रतिक्रियाशिल र हावाको सम्पर्कमा आउनासाथ अक्सिडाइज हुने धातु हो । यसको pH (Power of Hydrogen) ७ भन्दा माथि हुन्छ। पानीको ७ हुन्छ । ७ भन्दा कम भएकोलाई अम्लिय तत्त्व भनिन्छ भने ७ भन्दा बढि भएकोलाई क्षारीय तत्त्व भनिन्छ । १. प्राथमिक लिथियम ब्याट्रि रिचार्ज गर्न नसकिने, प्रायः क्यामेरा र घडीहरू जस्ता उपकरणहरूमा प्रयोग गरिन्छ। प्रकार २. लिथियम आयोन ब्याट्रि रिचार्जेबल, धेरैजसो आधुनिक इलेक्ट्रोनिक्स, इन्भर्टर तथा सोलार र विद्युतीय सवारी साधनहरूमा पाइन्छ। मुख्य विशेषताहरू र फाइदाहरू धेरै ऊर्जा भण्डार गर्न सक्ने: लिथियम-आयन ब्याट्रीहरूले प्रति एकाइ तौल र भोल्युम धेरैजसो अन्य ब्याट्री प्रकारहरू भन्दा बढी ऊर्जा भण्डारण गर्छन्, जसले गर्दा तिनीहरूलाई पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक्स र विद्युतीय सवारी साधनहरूको लागि आदर्श बनाउँछ। हलुका: लिथियमको कम आणविक द्रव्यमानले ब्याट्रीको हलुकापनमा योगदान पुर्‍याउँछ। धेरै पटक रिचार्ज गर्न मिल्ने: लिथियम-आयन ब्याट्रीहरू सयौंदेखि हजारौं पटक चार्ज र डिस्चार्ज गर्न सकिन्छ। सेल्फ डिस्चार्ज कम हुने: प्रयोगमा नभएको बेला पनि सबै प्रकारका ब्याट्रीहरु आफै डिस्चार्ज हुन्छन । यस्तो बेलामा लिथियम ब्याट्रीहरु लामो समयसम्म चार्ज होल्ड गर्छन। सबै ठाउँमा प्रयोग गर्न मिल्ने: साना ग्याजेटहरूदेखि ग्रिड-स्केल ऊर्जा भण्डारणसम्म, अनुप्रयोगहरूको विस्तृत दायरामा प्रयोग गरिन्छ। सुरक्षा र चुनौतीहरू लिथियम-आयन ब्याट्रीहरू सामान्यतया सुरक्षित हुन्छन । बिग्रिएको वा अनुचित रूपमा ह्यान्डल गरिएको खण्डमा तिनीहरू धेरै तातो हुन सक्छन र आगो समात्न सक्छन । आधुनिक डिजाइनहरूमा यी जोखिमहरूलाई कम गर्न थर्मल व्यवस्थापन प्रणाली र उन्नत सेपेरेटर समावेश छन्। खराब हुने / बिग्रने दर धेरै कम छ – दस लाखमा लगभग तीन ब्याट्री प्याकहरूमा मात्र गम्भीर समस्याहरू आउंछन । प्रयोगहरू लिथियम-आयन ब्याट्रीहरू अभिन्न छन्: मोबाइल फोन, ल्यापटप, र ट्याब्लेटहरू विद्युत सवारी साधन र ई-बाइकहरू नवीकरणीय ऊर्जा भण्डारण (सौर्य, हावा) लिथियम-आयन ब्याट्रीहरूले हामी बाँच्ने, काम गर्ने र यात्रा गर्ने तरिकामा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याएको छ। धेरै शक्ति भण्डारण गर्न सक्ने, कम समयमा नै रिचार्ज गर्न सकिने, धेरै ठाउँहरुमा प्रयोग गर्न सकिने र लामो समयसम्म टिक्ने भएकोले यसको भविष्य अझ सुरक्षित छ। यसलाई अझै कुशल र वातावरणमैत्रीको रुपमा विकास गर्न र सुरक्षित रिसाइकल गर्ने अनुसन्धानको बिषय जारी छ र महत्वपूर्ण पनि छ।

Discharging Problem
Battery Care

ब्याट्री बारम्बार डिस्चार्ज किन भइरहन्छ त ?

किन ब्याट्री बारम्बार डिस्चार्ज भइरन्छ त ? १. खराब अल्टरनेटर: गाडी चलिरहे पनि र ब्याट्रि चार्ज गरेपछि ठिक भएपनि बारम्बार ब्याट्री डिस्चार्ज भइरहेको हुन्छ । बेला-बेलाम यस्तो समस्या आइरहेको हुन्छ, चार्ज गरेर प्रयोग गर्नुहुन्छ फेरि १.५-२ महिनामा त्यहि समस्या आउछ, यसो किन हुन्छ त? यसको बारेमा केहि कुराहरु हेर्नेछौं । गाडी स्टार्ट नहुने ३ कारण  इन्जिन चलिरहे पनि अल्टरनेटर खराब छ भने ब्याट्री चार्ज गर्न सक्दैन तर ब्याट्रीमा चार्ज रहुन्जेल सम्म भने गाडी स्टार्ट भइरहन्छ । अल्टरनेटरमा वाइन्डिङ्ग बिग्रेमा, ब्रश धेरै खिइएको छ भने, रेगुलेटर सर्किट बिग्रेको वा डायोडहरु बिग्रेमा, बेल्ट लुज भएमा ब्याट्री चार्ज हुन सक्दैन । अलटरनेटर खराब भएको संकेतहरूमा हेडलाइटहरू मधुरो बल्ने, ड्यासबोर्डमा चेतावनी बत्ती हुने हुन । एक्सलेटर बढाउंदा ब्याट्रीमा भोल्टेज १४-१४.४० v पुग्नु पर्छ, अन्यथा ब्याट्री पुर्ण रुपमा चार्ज हुन सक्दैन र १-१.५ महिनमा ब्याट्री पुर्ण डिस्चार्ज हुन्छ । २. लिकेज करेन्ट: इन्जिन बन्द हुँदा पनि विद्युतीय कम्पोनेन्टहरूले ब्याट्रीबाट करेन्ट तान्न जारी राख्दा ब्याट्री डिस्चार्ज हुन्छ । खराब तार, अलार्म वा अडियो सर्किट, वाइपर, हेड लाइट आदीमा सर्ट सर्किट हुंदा ब्याट्रीबाट करेन्ट लिकेज हुन्छ । धेरै लिकेज करेन्ट छ भने ब्याट्रीलाई पुर्ण रुपमा डाउन गर्न सक्छ र यो छोटो समयमा अल्टरनेटरले रिचार्ज गर्न सक्दैन । अब यसलाई सर्भिस सेन्टरमा नै चार्ज गराउनुपर्ने हुन्छ । साँचो अफ हुंदा 0.02-0.08A र साँचो अन हुंदा 0.5A भन्दा धेरै लिकेज करेन्ट हुनु हुंदैन । ३. मेन तारहरुमा खराबी: ब्याट्रीमा जोडिने मेन तारहरुको खराबीको कारणले ब्याट्रीमा पुर्ण रुपमा करेन्ट नपुग्ने हुनाले ब्याट्री डिस्चार्ज भइरन्छ । ४. ब्याट्रीमा समस्याहरू: ब्याट्री पुरानो छ भने, ब्याट्रीको टर्मिनलहरु खराब छ भने र ब्याट्रीको माथिको टप एसिड सहितको चिसोपना वा भजेको छ भने पनि ब्याट्री डिस्चार्ज भइरहने समस्या रहन्छ । ५. अत्याधिक विद्युतीय भार: यदि सवारी साधनको विद्युतीय प्रणालीले अल्टरनेटरले उत्पादन गर्न सक्ने भन्दा बढी लोड तानिरहेको छ भने, अब लोडमा ब्याट्रीबाट करेन्ट जान्छ । एयर कन्डिसनिङ, हेडलाइट र शक्तिशाली अडियो प्रणाली जस्ता धेरै उच्च-शक्तिका सामानहरू एकैसाथ प्रयोग गर्दा पनि ब्याट्री बिस्तारै डिस्चार्ज हुंदै जाने हुन्छ ।

Self inverter battery care
Battery Care

ईन्भरटर ब्याट्रीको आफैले कसरी हेरचाह गर्ने ?

ईन्भरटर ब्याट्रीको आफैले कसरी हेरचाह गर्ने ? हामी प्राय जसो ईन्भरटरको लागी पानी भएको लिड एसिड ब्याट्री नै प्रयोग गर्छौं । जेल तथा VRLA ब्याट्रीमा खासै हेरचाह गरि रहन पर्दैन । पानी भएको ब्याट्रीमा पानी कम हुने, टर्मिनलमा खिया लाग्ने हुनाले बेला-बेलामा यसको हेरचाह गरिरहन आवश्यक हुन्छ । यसो गर्यौं भने लामो समय सम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ । हेरचाहका केही सुझावहरू जो आफैले घरैमा पनि गर्न सकिन्छ: इलेक्ट्रोलाइट लेभल जाँच गर्नुहोस: ब्याट्री नयाँ छ भने ४-५ महिनाको अन्तरमा र पुरानो छ भने ३-३ महिनाको अन्तरमा नियमित रूपमा ब्याट्रीमा पानीको लेभल हेर्नुहोस । बाहिरबाट लेभल हेर्नलाई कम्पनिहरुले ब्याट्रीमा लेभलर दिएका हुन्छन । यदि यो कम छ भने, बिश्वासिलो ठाउँको डिस्टिल्ड वाटर थप्नुहोस । पानी थप्नलाई सोलिको प्रयोग गर्न सक्नु हुन्छ ताकी पानी बाहिर नपोखियोस ।      ब्याट्रीमा पानीलो लेभल कसरी हेर्ने ? टर्मिनलहरू सफा गर्नुहोस: ब्याट्री टर्मिनलहरू र माथिको भाग सफा र सुख्खा राख्नुपर्छ ताकी करेन्ट लिकेज नहोस । टर्मिनलहरू सफा गर्न बेकिंग सोडा र पानीको मिश्रण प्रयोग गर्नुहोस । सोडा पानीले एसिडलाई काट्ने भएकोले यसको प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ र ब्याट्री पनि सुख्खा हुन्छ । टर्मिनमा निलो पाउडर जम्मा भएको भए तातो पानी हाल्नुहोस यो बरफ जस्तै पग्लेर जान्छ । अनि ब्रसले सफा गरेर पेट्रोलियम जेली तथा डाइ-इलेक्ट्रिक ग्रीजको प्रयोग गर्नुहोस । यसले टर्मिनलहरुलाई हाइड्रोजन, सल्फर ग्यास तथा अक्सिजनको सिधा सम्पर्कमा आउन दिदैन र खीया लाग्न कम हुन्छ । तारमा पनि निलो लागेको भय तातो सोडा पानीमा केहिछिन डुबायर छोड्नुहोस अनि कपडाले पुछ्नुहोस । निलो पाउडर जम्मा भएको टर्मिनल फोहोर टर्मिनल र वरिपरि चिसो सुख्खा र सफा टर्मिनल पेट्रोलियम जेली अन्य कुराहरुः सफा गर्न भन्दा अघि चार्जिङ्गको तार पावर सकेटबाट झिक्नुहोस र इन्भरटरको स्वीच अफ गर्नुहोस, अनि मात्र ब्याट्रीको तार खोल्नुहोस । इन्भरटरमा कतिमा सामान्य स्वीच टाइपको हुन्छ भने कतिमा पुस गर्ने खालको हुन्छ । कति जना करेन्ट लाग्ने डर मान्नुहुन्छ तर यसमा चार्जिङ्ग र इन्भरटरको स्वीच अफ गरेपछि करेन्ट लाग्दैन । सफा गर्दा मेडिकल पञ्जाको प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ । रेन्च १३-१४ को राख्नुहोस । जोड्दा अलिकति स्पार्क गर्छ, नआत्तिनुहोस । चार्जिङ्ग सकेट इनभरटर पुस बटन स्वीच इन्भरटर स्वीच ब्याट्रीलाई चिसो, सुख्खा र राम्रो हावा चल्ने ठाउँमा, काठ वा प्लाईबोर्ड बिछ्यायर राख्नुहोस । यसलाई प्रत्यक्ष घाम पर्ने वा कुनै तातो कुराहरुको नजिक नराख्नुहोस । इन्भर्टरले ह्यान्डल गर्न नसक्ने अत्याधिक भारहरू जडान नगर्नुहोस, यसले ब्याट्रीमा अनावश्यक तनाव रोक्न मद्दत गर्दछ ।

Battery Information

ब्याट्री आबिष्कारको इतिहास

ब्याट्री आबिष्कारको इतिहास पछिल्लो 400 वर्षमा सबैभन्दा उल्लेखनीय र उत्कृष्ट आविष्कारहरू मध्ये एक बिजुली थियो । यसको व्यावहारिक प्रयोग सन् 1800 को अन्त्यदेखि र शुरुका दिनहरुमा सीमित रूपमा मात्र रहेको छ। बगदाद नजिकै सन् 1936 मा रेलवे निर्माण गर्दा, कामदारहरूले प्रागैतिहासिक ब्याट्री जस्तो देखिने कुरा पत्ता लगाए, जसलाई पार्थियन ब्याट्री पनि भनिन्छ। यो भटिएको बस्तु पार्थियन साम्राज्यको हो र 2,000 वर्ष पुरानो मानिन्छ। ब्याट्रीमा माटोको भाँडो थियो जुन भिनेगारको घोलले भरिएको थियो जसमा तामाको सिलिन्डरले घेरिएको फलामको रड हालिएको थियो। यसलाई प्रयोग गरेर हेर्दा १.१ देखि २.० भोल्ट बिजुली उत्पादन गर्‍यो । यो बस्तु इलेक्ट्रोप्लेटिंगको लागि प्रयोग गरिएको भए तापनि सबै वैज्ञानिकहरूले पार्थियन ब्याट्रीलाई ऊर्जाको स्रोतको रूपमा स्वीकार गर्दैनन । इजिप्सिनहरूले 4,300 वर्ष पहिले तामामा इलेक्ट्रोप्लेट एन्टिमोनी गरेको भनिन्छ। पुरातात्विक प्रमाणहरूले बताउँछ कि बेबिलोनीहरू सुनको प्लेट, ढुंगाको भाँडोमा अंगूरको रस इलेक्ट्रोलाइटको रुपमा प्रयोग गरेर गहनाको निर्माणमा ग्याल्भेनिक प्रविधि पत्ता लगाउने र प्रयोग गर्ने पहिलो मानिसहरु थिए। बगदाद (सी. २५० ईसापूर्व) शासन गर्ने पार्थियनहरूले चाँदीलाई इलेक्ट्रोप्लेट गर्न ब्याट्रीहरू प्रयोग गरेको हुन सक्छ । आधुनिक समयमा बिजुली उत्पादन गर्ने प्रारम्भिक विधिहरू मध्ये एक स्ट्याटिक चार्ज बनायर भएको थियो । 1660 मा, Otto von Guericke ले ठूलो सल्फर ग्लोब प्रयोग गरेर एक विद्युतीय मेसिन निर्माण गरे, जसलाई रगड्दा र घुमाउँदा प्वाँखहरू र कागजका साना टुक्राहरू आकर्षित हुन्थे । Guericke ले प्रमाणित गर्न सक्षम थिए कि उत्पन्न स्पार्कहरू विद्युतीय प्रकृतिका थिए। 1744 मा, Ewald Georg von Kleist ले लेडेन जारको विकास गरे जसले कन्टेनरको भित्र र बाहिरी भागमा धातुको पन्नीले लाइन गरिएको गिलास जारमा स्ट्याटिक चार्ज भण्डारण गर्यो । नेदरल्याण्ड्सको लिडेनका प्रोफेसर पिटर भ्यान मुस्चेनब्रोकलगायत धेरै वैज्ञानिकहरूले बिचार गरे कि बिधुत बोतलमा कैद गर्न सकिने तरल पदार्थ जस्तो हो । उनीहरूलाई थाहा थिएन कि दुई धातु पाताहरूले क्यापेसिटर बनाउँछ । उच्च भोल्टेजको साथ चार्ज गर्दा, लेडेन जारले उनिहरुलाई नसोचेको ठूलो झटका दियो जब उनीहरूले धातुको पाता छोए। स्थिर (Static Charge) बिजुलीको पहिलो व्यावहारिक प्रयोग “विद्युतीय पिस्तौल” थियो जसको आविष्कार अलेसेन्ड्रो भोल्टा (१७४५–१८२७)ले गरेका थिए । एक बुलियन बिट मात्र भए पनि उनले लामो दूरीको सञ्चार उपलब्ध गराउने सोचेका थिए। कोमोदेखि इटालीको मिलानसम्म काठको खम्बाले सपोर्ट गरेको फलामको तार टाँसिएको थियो। प्राप्त गर्ने अन्तमा, तार मिथेन ग्यासले भरिएको जारमा समाप्त हुनेछ। कोड गरिएको घटनालाई संकेत गर्न, जार विस्फोट गर्न तारद्वारा विद्युतीय स्पार्क पठाइनेछ। यो संचार लिङ्क कहिल्यै बनाइएको थिएन। विभिन्न प्रयोगहरूबट , भोल्टाले जस्ता-पाता, लिड, टिन र फलामलाई पोजिटिभ प्लेटहरू (क्याथोड) को रूपमा प्रयोग गरी प्रयोगहरूको श्रृंखला सुरु गरे  र तामा, चाँदी, सुन र ग्रेफाइट नेगेटिभ प्लेट (एनोड) को रूपमा । यसरी ग्याल्भेनिक बिजुलीमा चासो चाँडै व्यापक भयो । भोल्टाले 1800 मा पत्ता लगाए कि केही तरल पदार्थहरूलाई एक चालकको रूपमा प्रयोग गर्दा विद्युतीय शक्तिको निरन्तर प्रवाह उत्पन्न गर्दछ । यो खोजले पहिलो भोल्टेइक सेलको आविष्कारको नेतृत्व गर्‍यो, जसलाई सामान्यतया ब्याट्री भनिन्छ । भोल्टाले थप सिके कि भोल्टिक सेलहरू एकअर्काको माथि स्ट्याक गरियो भने भोल्टेज बढ्छ । 1802 मा, विलियम क्रिकशाङ्कले ठूलो उत्पादनको लागि पहिलो इलेक्ट्रिक ब्याट्री डिजाइन गरे। उनले तामाको वर्गाकार पानाहरू मिलाएर जास्ता-पाताको बराबर आकारको पानाहरू एक लामो आयताकार काठको बक्समा राखे र एकसाथ मिलाए। बक्समा ग्रूभहरूले धातुको प्लेटहरूलाई एकैठाउंमा बस्न मद्दत गर्‍यो । त्यसपछि सिल गरिएको बक्समा इलेक्ट्रोलाइट वा पानी हालेको एसिडले भरिएको थियो । यो अहिलेको फ्लोडेड (एसिड-पानीको मिश्रण प्रयोग भएको) ब्याट्री ब्याट्रीसँग मिल्दोजुल्दो थियो जुन आज पनि हामी प्रयोग गरिरहेका छौं । 1836 मा, जोन एफ. डेनियल, एक अंग्रेजी रसायनज्ञ, एक सुधारिएको ब्याट्री विकास गरे जसले विद्युतीय ऊर्जा स्टोर गर्न पहिलेको प्रयासहरू भन्दा स्थिर करेनट उत्पादन गर्‍यो । 1859 मा, फ्रान्सेली चिकित्सक Gaston Planté लेड एसिडमा आधारित पहिलो रिचार्जेबल ब्याट्री आविष्कार गरे, यो प्रणाली आज पनि प्रयोग गरिन्छ । त्यतिन्जेलसम्म, सबै ब्याट्रीहरू प्राथमिक थिए, जसको मतलब तिनीहरू पुनः रिचार्ज हुन सक्दैनन । 1899 मा, स्वीडेनका वाल्डमार जंगनरले निकल-क्याडमियम (NiCd) ब्याट्री आविष्कार गरे जसले निकेललाई पोजिटिभ इलेक्ट्रोड (क्याथोड) र क्याडमियमलाई नेगेटिभ (एनोड) को रूपमा प्रयोग गर्यो । सीसा (लिड) को तुलनामा उच्च लागतले यसको प्रयोग सिमित मात्र हुने भयो । दुई वर्ष पछि, थोमस एडिसनले फलामको साथ क्याडमियम प्रतिस्थापित गरे, र यो ब्याट्रीलाई निकल-आइरन (NiFe) भनिन्छ। कम ऊर्जा, कम तापक्रममा राम्रोसँग काम नगर्ने र चाँडो सेल्फ डिस्चार्ज हुने कारणले गर्दा निकेल-आईरनको ब्याट्रीको सफलतालाई सीमित गर्यो । यो 1932 सम्म थिएन कि Schlecht र Ackermann ले उच्च लोड करेन्ट प्रवाह गर्न सक्ने प्रयोग हासिल गरे र sintered पोल प्लेट आविष्कार गरेर NiCd को आयुमा सुधार गरे। 1947 मा, Georg Neumann  सेलहरुलाई सील गर्न सफल भय । धेरै वर्षको लागि, NiCd पोर्टेबल प्रयोगहरूको लागि मात्र रिचार्जेबल ब्याट्री थियो। 1990 को दशकमा, युरोपका वातावरणविद्हरू एनआईसीडीलाई लापरवाहीपूर्वक डिस्पोज गर्दा हुने हानिको बारेमा चिन्तित भए । ब्याट्री निर्देशन 2006/66/EC ले अब विशेष औद्योगिक प्रयोग बाहेक युरोपियन युनियनमा NiCd ब्याट्रीहरूको बिक्रीमा प्रतिबन्ध लगाए । यसको विकल्प निकेल-मेटल-हाइड्राइड (NiMH) हो, जुन NiCd जस्तै तर वातावरणमैत्री ब्याट्री हो। आजका अधिकांश अनुसन्धानहरु लिथियम-आधारित ब्याट्री प्रणालीहरू सुधार गर्ने वरिपरि घुमिरहेका छन । जुन सेलुलर फोनहरू, ल्यापटपहरू, डिजिटल क्यामेराहरू, पावर उपकरणहरू र चिकित्सा उपकरणहरू पावर गर्ने बाहेक, लि-आयन इलेक्ट्रिक सवारी साधनहरू र उपग्रहहरूको लागि पनि प्रयोग गरिन्छ । ब्याट्रीका धेरै फाइदाहरू छन्, विशेष गरी यसको उच्च विशिष्ट ऊर्जा, साधारण चार्जिङ, कम मर्मतसम्भार र वातावरणीय मैत्री हुनु हो ।

Battery Care

हामीले आफ्नो ब्याट्री कहिले बदल्ने ?

  तपाईं हामीले आफ्नो ब्याट्री कहिले बदल्नुपर्छ ? मोटरसाइकल र गाडीहरुको लागी ढिलो इन्जिन क्र्याङ्किङ्ग: यदि गाडी ढिलो गरि स्टार्ट हुँदैछ भने, ब्याट्रीले पर्याप्त स्टार्टिंग पावर प्रदान नगरेको हुन सक्छ। बारम्बार जम्प-स्टार्ट: बारम्बार जम्प-स्टार्टहरू आवश्यक हुनु भनेको तपाईंको ब्याट्रीले राम्रोसँग काम नगरेको हुन सक्छ। मधुरो लाइटहरू: डिमिङ हेडलाइटहरू वा अरु उपकरणहरूमा कम पावर जानुले ब्याट्री कमजोर भएको संकेत गर्न सक्छ। असामान्य गन्ध : सल्फर वा सडेको अण्डाको  जस्तो गन्धले ब्याट्री भित्रको क्षतिलाई संकेत गर्दछ । अल्टरनेटरको ओभर चार्जिंगले पनि यस प्रकारको गन्ध आउने हुन्छ । ब्याट्रीमा पानी चाँडो कम (लीड-एसिड): ब्याट्रीले चाँडो-चाँडो पानी खाईरहेको छ भने कि ब्याट्री बिग्रिएको हुन्छ कि ब्याट्री पुरानो छ, कि अल्टरनेटरको चार्जींग धेरै छ भन्ने हुन्छ । फुल्लिने वा चुहावट : कुनै पनि सुन्निने, फुल्ने, वा तरल पदार्थ चुहावटले आन्तरिक क्षतिलाई जनाउँछ र तत्काल परिवर्तन आवश्यक हुन्छ। ब्याट्री उमेर : ब्याट्रीको आफ्नो अपेक्षित आयुमा पुगिसकेपछि खराब हुने सम्भावना बढी हुन्छ । ब्याट्री लाइट: चेक इन्जिन वा ब्याट्री लाइटले ब्याट्रीमा समस्या वा भोल्टेज कम भएको सुझाव दिन्छ। कम भोल्टेज: मल्टिमिटरमा लगातार भोल्टेज १२.६ भन्दा कम हुँदै जानुको मतलब ब्याट्री कमजोर छ । इन्भरटर तथा सोलार ब्याट्रीको लागी कम ब्याकअप समय : समयसंगै ब्याकअप कम हुंदै जानु सोभविक हो तर एक्कासि एकदमै ब्याकअप कम भयो भने ब्याट्री बदल्नु पर्ने हुन्छ । बिजुलीको बिल धेरै आउने : ब्याट्री पुरानो भयो भने वा बग्रेको छ भने धेरै समय चार्जिङ्ग भइरहने भएकोले बिजुली धेरै खपत हुन जान्छ । सामान्य लोडहरुमा पनि बिजुली धेरै खपत भैरहेको छ भने ब्याट्री बदल्ने बेला भो भन्ने संकेत दिन्छ । असामान्य गन्ध : सल्फर वा सडेको अण्डाको  जस्तो गन्धले ब्याट्री भित्रको क्षतिलाई संकेत गर्दछ । अल्टरनेटरको ओभर चार्जिंगले पनि यस प्रकारको गन्ध आउने हुन्छ । ब्याट्रीमा पानी चाँडो कम (लीड-एसिड): ब्याट्रीले चाँडो-चाँडो पानी खाईरहेको छ भने कि ब्याट्री बिग्रिएको हुन्छ कि ब्याट्री पुरानो छ, कि इन्भरटर खराब छ भन्ने हुन्छ । इन्भरटरको कारण यस्तो हुने धेरै कम हुन्छ । फुल्लिने : कुनै पनि सुन्निने, फुल्ने, वा तरल पदार्थ चुहावटले आन्तरिक क्षतिलाई जनाउँछ र तत्काल परिवर्तन आवश्यक हुन्छ। ब्याट्री उमेर : ब्याट्रीको आफ्नो अपेक्षित आयुमा पुगिसकेपछि खराब हुने सम्भावना बढी हुन्छ । कम भोल्टेज : मल्टिमिटरमा लगातार भोल्टेज १२.६ भन्दा कम हुँदै जानुको मतलब ब्याट्री कमजोर छ । तपाइ हामीले ब्याट्री कहिले बदल्ने भन्ने थाहा पाउन यी संकेतहरू कति पटक देखा पर्दछ र तपाइँको ब्याट्री कति पुरानो हो भन्ने कुरामा निर्भर गर्दछ । यदि तपाईंले यी दुई वा बढी लक्षणहरू देखिरहनु भएको छ भने, ब्याट्री बदल्नु आवश्यक छ कि छैन भनेर जाँच गर्न आधिकारिक सर्भिस सेन्टरमा ब्याट्री स्वास्थ्य जाँच गराउनु बुद्धिमानी हुन्छ, किनभने वारेन्टिका कुराहरु पनि हुन सक्छ । नियमित मर्मतसम्भार र समयमै ब्याट्री बदल्नाले अप्रत्याशित रुपमा ब्याट्री बिग्रने कुराहरुबाट बच्न मद्दत गर्न सक्छ।  

Battery Information

स्टार्टिङ्गको लागी लीड-एसिड ब्याट्री नै किन ?

स्टार्टिङ्गको लागी लीड-एसिड ब्याट्री नै किन प्रयोग गरिन्छ ? हामीले देखेका छौं कि इलेक्ट्रिक गाडीहरुमा ब्याक अपको लागी लिथियम ब्याट्रीको प्रयोग गरेपनि स्टार्ट गर्नको लागी लीड-एसिड ब्याट्री नै प्रयोग गरिन्छ । गाडी स्टार्ट किन लीड-एसिड ब्याट्री नै प्रयोग गरिन्छ त, किन इलेक्ट्रिक गाडीहरुमा पनि स्टार्ट गर्नको लागी लिथियमको प्रयोग गरिदैन ? केही प्रमुख कारणहरुको बारेमा तल चर्चा गर्नेछौं । १. उच्च करेन्ट आउटपुट: लीड-एसिड ब्याट्रीहरूले इन्जिन स्टार्ट गर्नका लागि आवश्यक पर्ने उच्च करेन्ट छोटो समयमा नै प्रदान गर्न सक्छन, विशेष गरी चिसो मौसममा जब सवारी स्टार्ट गर्न धेरै करेन्ट आवश्यक हुन्छ । लिथियम ब्याट्रीले कम समयमा, कम तापक्रममा एकैपटक धेरै करेन्ट प्रदान गर्न सक्दैन । सबैभन्दा महत्वपूर्ण बुंदा पनि यहि नै हो । २. लागत: लिथियम ब्याट्रीहरूको तुलनामा लिड-एसिड ब्याट्रीहरू उत्पादन र खरिद गर्न सामान्यतया सस्तो हुन्छन्, यसले धेरै सवारी धनी तथा इन्भरटर प्रयोग कर्ताहरूका लागि धेरै बजेट-अनुकूल हुन आउंछ । ३. प्रमाणित टेक्नोलोजी: लीड-एसिड टेक्नोलोजी लामो समयदेखि रहेको छ र यो अटोमोटिभ प्रयोजनको लागि भरपर्दो विकल्पको रुपमा रहँदै आएको छ । ४. मजबुतता: लीड-एसिड ब्याट्रीहरूले धेरै चिसो तथा गर्मीको सामना गर्न सक्छन् तर लिथियम ब्याट्रीहरू उच्च तापक्रममा संवेदनशील हुन्छन र आगो लाग्न सक्ने प्रबल संभावना रहन्छ । ५. रिसाइकल र उपलब्धता: लीड-एसिड ब्याट्रीहरू व्यापक रूपमा पुन: प्रयोग गरिन्छ र सामग्रीहरू सजिलै उपलब्ध हुन्छन । सामान्या चार्जरले पनि चार्ज गर्न सकिन्छ । जबकि लिथियम ब्याट्रीहरुमा धेरै ऊर्जा भण्डारण गर्न सक्ने र लामो आयु हुने जस्ता फाइदाहरू हुन्छन तर तिनीहरूको धेरै लागत, व्यवस्थापन प्रणालीहरूमा जटिलता, र उच्च तापक्रममा जोखिम धेरै हुने हुनाले गाडी स्टार्ट गर्नको लागी लिथियम ब्याट्रीको साटो लीड-एसिड ब्याट्रीहरू प्रयोग गरिन्छ । Share Us

Battery Care

बिभिन्न प्रकारका ब्याट्रीका समस्या र समाधान

बिभिन्न प्रकारका ब्याट्रीका समस्या र समाधान अटोमोटिभ, इन्भर्टर, र सौर ब्याट्रीहरूको सामान्य समस्याहरू र निवारणका सुझावहरू छन । अटोमोटिभ ब्याट्री १. समस्या: खराब ब्याट्री * कारण:      बत्ती वा इलेक्ट्रोनिक्स छोड्ने, अत्यधिक तापक्रम, वा पुरानो ब्याट्री। * समाधान:    अर्को गाडी वा पोर्टेबल जम्प स्टार्टर प्रयोग गरेर ब्याट्री जम्प-स्टार्ट गर्नुहोस्। यदि ब्याट्री बारम्बार डिस्चार्ज हुन्छ भने ब्याट्री बदल्नुहोस। २. समस्या: खिया लागेका ब्याट्री टर्मिनलहरू * कारण:    चिस्यानसंगको सम्पर्क र एसिड चुहावट । * समाधान:    बेकिंग सोडा र पानीको मिश्रणले टर्मिनलहरू सफा गर्नुहोस्, त्यसपछि भविष्यमा खिया रोक्न पेट्रोलियम जेली वा एन्टी-करोसन स्प्रे लगाउनुहोस्। ३. समस्या:     स्टार्ट हुन लामो समय लिने । * कारण:      ब्याट्रीको कम भोल्टेज कारण आंशिक डिस्चार्ज वा खराब ब्याट्री । * समाधान:    ब्याट्रीलाई पूर्ण रूपमा चार्ज गर्नुहोस्, अल्टरनेटरको निरीक्षण गर्नुहोस्, र ब्याट्री ठिक छ कि छैन चेक गराउनुहोस। आवश्यक भएमा बदल्नुहोस्। ४. समस्या: ब्याट्री ओभर हिटिंग * कारण:      ओभरचार्जिङ, खराब अल्टरनेटर, खराब ब्याट्री वा आन्तरिक सर्ट । * समाधान:    तुरुन्तै ब्याट्री प्रयोग गर्न बन्द गर्नुहोस्, चार्जिङ प्रणालीको निरीक्षण गर्नुहोस्, र ब्याट्री भएमा बदल्नुहोस्। ईन्भरटर ब्याट्री १. समस्या: ब्याट्री चार्ज नहुने * कारण:      खराब इन्भर्टर, खुकुलो तार, धेरै कम चार्जिंग भोल्टेज वा खराब ब्याट्री। * समाधान:    उचित तार र इन्भर्टर कार्यक्षमता जाँच गर्नुहोस । ब्याट्रीमा चार्ज रुक्दैन भने ब्याट्री बदल्नुहोस । २. समस्या: कम ब्याकअप समय * कारण:      सल्फेसन, अनुचित चार्ज, वा पुरानो ब्याट्री। * समाधान:    उचित चार्जिङ चक्र सुनिश्चित गर्नुहोस्, गहिरो डिस्चार्ज रोक्नुहोस्, र आवश्यक भएमा ब्याट्री भोल्टेज बराबर गर्नुहोस्। पुरानो ब्याट्री बदल्नुहोस्। ३. समस्या: ब्याट्री ओभरहेटिंग * कारण:      अत्यधिक चार्ज वा पर्याप्त भेन्टिलेसन नभएको । * समाधान:    उचित भेन्टिलेसन सुनिश्चित गर्नुहोस् र इन्भर्टर ठीकसँग काम गरिरहेको छ भनी प्रमाणित गर्नुहोस्। ओभरहेटेड ब्याट्रीहरू बदल्नुहोस्। ४. समस्या: एसिड पोखिएको * कारण:      धेरै डिस्टिल्ड वाटर थपेको, ब्याट्री फुटेको, वा ओभर चार्जिंग । * समाधान:    स्पिलेजलाई सावधानीपूर्वक सफा गर्नुहोस् र ठिक मात्रमा डिस्टिल्ड वाटर थप्नुहोस । ब्याट्री मर्मत गर्नुहोस् वा बदल्नुहोस्। ब्याट्रीमा पानीको मात्रा कसरी हेर्ने ? सोलार ब्याट्री १. समस्या: ब्याट्रीले चार्ज नलिरहेको । * कारण:      घाम कम लागेको, ब्याट्री सल्फेसन भएको  वा ब्याट्री पुरानो भएको । * समाधान:    सौर्य प्यानलहरू राम्ररी काम गरिरहेका छ कि छैन जाँच गर्नुहोस र धुलो, फोहोर भएमा सफा गर्नुहोस । आवश्यक भएमा ब्याट्रीलाई डिसल्फेट गर्नुहोस्, वा धेरै पुरानो भएमा यसलाई बदल्नुहोस्। २. समस्या: ब्याट्री फुल्लिने * कारण:      अत्याधिक सौर्य इनपुटको कारणले ओभर चार्जिङ वा धेरै तातिएर । * समाधान:    भोल्टेज र करन्टलाई नियमित गर्न चार्ज कन्ट्रोलर स्थापना गर्नुहोस्। खराब ब्याट्रीहरू बदल्नुहोस्। ३. समस्या: भोल्टेज छिट्टै घट्छ । * कारण:      केबलहरूमा कमजोर मर्मत, सल्फेसन वा उच्च प्रतिरोध। * समाधान:    उचित मर्मतसम्भार, सफा टर्मिनलहरू, र केबुलहरूको निरीक्षण गर्नुहोस्। ब्याट्री सेलहरू बराबर गर्नुहोस् र आवश्यक भएमा डिसल्फेट गर्नुहोस्। ४. समस्या: ब्याट्री ओभर-डिस्चार्ज * कारण:      धेरै लोड  वा अपर्याप्त ब्याट्री साईज । * समाधान:    ऊर्जाको खपतलाई निगरानी गर्नुहोस् र ब्याट्री क्षमता बढाउन वा उच्चतम खपतको समयमा लोड घटाउने बारे विचार गर्नुहोस्।

Battery Care

विभिन्न प्रकारका ब्याट्रीको हेरचाह कसरी गर्ने ?

विभिन्न प्रकारका ब्याट्रीको हेरचाह कसरी गर्ने ? सबै प्रकारका ब्याट्रीहरूलाई राम्ररी राख्नाले तिनीहरूको आयु लम्ब्याउन सकिन्छ । यहाँ विभिन्न प्रकारका ब्याट्रीहरू दुरुस्त राख्नका लागि सामान्य जानकारीहरु छन । लीड-एसिड (LA) ब्याट्रीहरू (अटोमोटिभ, इन्भर्टर आदिमा प्रयोग हुने ) इलेक्ट्रोलाइटको लेभलहरू नियमित रूपमा जाँच गर्नुहोस् र आवश्यक भएमा डिस्टिल्ड वाटर थप्नुहोस । ब्याट्रीमा पानीको हेर्नुहोस टर्मिनलहरूमा खीया लागेमा तथा फोहोर भएमा सफा गर्नुहोस्। ब्याट्रीको माथिको भाग संधै सुख्खा राख्नुहोस । ओभरचार्जिङ र डिप डिस्चार्जिंगबाट बच्नुहोस् किनभने यसले ब्याट्रीलाई हानी पुर्‍याउन सक्छ । सबै सेलहरूमा बराबर चार्ज गर्न कहिलेकाहीं बिश्वासिलो सर्भिस सेन्टरमा लगेर चार्ज गराउनुहोस । चिसो, सुख्खा ठाउँमा ब्याट्रीलाई राख्नुहोस । लिथियम-आयन (Li-ion)ब्याट्रीहरू (सौर्य तथा सम्पूर्ण इलेक्ट्रोनिक्स, इलेक्ट्रिक गाडीहरुमा प्रयोग हुने) ब्याट्री पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज हुन नदिनुहोस्। 20-80% को बीचमा चार्ज राख्नुहोस्। उच्च तापक्रमबाट बचाउनुहोस । चिसो, सुख्खा ठाउँमा भण्डार गर्नुहोस्। उपयुक्त चार्जर प्रयोग गर्नुहोस् र ओभरचार्ज नगर्नुहोस्। ब्याट्री पूर्ण चार्ज भएपछि यसलाई अनप्लग गर्नुहोस्। ब्याट्रीलाई सक्रिय राख्न नियमित रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्। यदि लामो समयको लागि स्टोर गरिएको छ भने, रिफ्रेस चार्ज गर्नुहोस । लामो समयसम्म नचलाई राख्नु परेमा, लगभग 50% चार्जमा गर्नुहोस् र बेला-बेलामा जाँच गर्नुहोस्। निकेल-क्याडमियम (Ni-Cd) ब्याट्रीहरू ( पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक्स सामानमा प्रयोग हुने ) ओभर चार्ज हुन नदिन कट-अफ मेकानिजम भएको चार्जर प्रयोग गर्नुहोस । चिसो, सुख्खा ठाउँमा भण्डार गर्नुहोस् र उच्च तापमानबाट बचाउनुहोस । ब्याट्रीको कार्यसम्पादन कायम राख्न नियमित रूपमा प्रयोग गर्नुहोस्। निकेल-मेटल हाइड्राइड (Ni-MH) ब्याट्रीहरू ( पोर्टेबल इलेक्ट्रोनिक्स सामानमा प्रयोग हुने ) बढी चार्ज हुन नदिन स्मार्ट चार्जर प्रयोग गर्नुहोस्। Ni-MH ब्याट्रीहरू बारम्बार पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज गर्ने प्रयास नगर्नुहोस्। ब्याट्रीलाई कोठाको तापक्रममा राख्नुहोस्। चिसो वा धेरै तातोबाट बचाउनुहोस । ब्याट्रीको क्षमता कायम राख्न कहिलेकाहीं पूर्ण डिस्चार्ज र रिचार्ज चक्र गराउनुहोस । यो पनि पढ्नुहोस “बिभिन्न ब्याट्रीका समस्या र समाधान“

Battery Care

ब्याट्री सम्बन्धि भ्रम र सत्यता

ब्याट्री सम्बन्धि केहि भ्रम तथा यसका सत्यताहरु भ्रम १: ब्याट्रीहरूलाई फ्रिजरमा भण्डारण गर्दा तिनीहरूको आयु बढ्छ । सत्यता :यो सत्य हो कि चिसो तापक्रमले ब्याट्रीहरूमा हुने रासायनिक प्रतिक्रियाहरूलाई कम गर्न सक्छ, तिनीहरूलाई फ्रिजरमा भण्डारण गर्दा कन्डेन्सेसन हुन सक्छ, जसले गर्दा ब्याट्रीमा क्षति हुन सक्छ । ब्याट्रीहरू भण्डारण गर्ने उत्तम ठाउँ कोठाको तापक्रम र सुख्खा ठाउँ हो। भ्रम ३: फास्ट चार्ज गर्दा ब्याट्रीलाई हानी हुन्छ । सत्यता: केहि हदसम्म यो भनाई ठिक हो । फास्ट चार्जिङले ब्याट्री छिटो तातिने हुन सक्छ । फास्ट चार्जिङ ब्याट्रीहरूको सुरक्षालाई ध्यानमा राखेर डिजाइन गरिएको हुन्छ । उत्पादकहरूले क्षति रोक्न सुरक्षात्मक सर्किटहरू प्रयोग गर्दछन । यद्यपि, लगातार छिटो चार्जिङ प्रयोग गर्दा धेरै तातो उत्पन्न हुन सक्छ, जसले ब्याट्रीलाई समयसँगै घटाउन सक्छ । सामान्य र फास्ट चार्जिङ बीचको सन्तुलनले ब्याट्रीको आयु लम्ब्याउन मद्दत गर्छ। भ्रम ५: ब्याट्री बढी चार्ज गर्दा विस्फोट हुन सक्छ । सत्यता: आधुनिक ब्याट्रीहरू, विशेष गरी लिथियम-आयन, ओभर चार्जिंग रोक्नको लागी कन्ट्रोल सर्किटहरू हुन्छन जसले ब्याट्री पुरा चार्ज भएपछि कटअफ गर्छन । कटअफ सिस्टम बिग्रेमा तातिने, फुल्ने, लिड एसिड ब्यट्रीमा पानी सुक्ने हुन सक्छ । भ्रम ७: तपाईंले सधैं निर्माताको चार्जर प्रयोग गर्नुपर्छ । सत्यता: मेन चार्जर प्रयोग गर्दा अनुकूलता र उच्चतम चार्जिङ सुनिश्चित हुन्छ, उच्च गुणस्तरको तेस्रो-पक्ष चार्जरहरू पनि सुरक्षित र प्रभावकारी हुन सक्छन्। मुख्य कुरा भनेको चार्जरले सही भोल्टेज र एम्पेरेज आवश्यकताहरू पूरा गरेको र प्रतिष्ठित ब्रान्डको हो भन्ने सुनिश्चित गर्नु हो। भ्रम २: रिचार्ज गर्नु अघि आफ्नो ब्याट्रीलाई पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज गर्न दिँदा यसको आयु बढ्छ । सत्यता: यो मिथक पुरानो ब्याट्री प्रविधिहरू जस्तै NiCad (निकेल-क्याडमियम) ब्याट्रीहरूबाटको धारणा हो। आधुनिक लिथियम-आयन ब्याट्रीहरू, सामान्यतया इलेक्ट्रोनिक्स र सवारी साधनहरूमा प्रयोग गरिन्छ, 20% देखि 80% सम्म चार्ज हुँदा राम्रो प्रदर्शन गर्दछ। तिनीहरूलाई पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज गर्न दिंदा वास्तवमा तिनीहरूको आयु छोटो हुन सक्छ । भ्रम ४: ब्याट्रीको कार्यसम्पादन पुरानो हुँदै जाँदा घट्दै जान्छ । सत्यता :यो आंशिक सत्य हो। सबै ब्याट्रीहरू समयको साथमा घट्छन्, तर उचित हेरचाहले प्रक्रियालाई महत्त्वपूर्ण रूपमा ढिलो गर्न सक्छ। अधिक तापक्रम, ओभरचार्जिङ र पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज नगर्दा लामो समयसम्म कार्यसम्पादन कायम राख्न मद्दत मिल्छ । भ्रम ६: चार्ज गर्दै प्रयोग गर्दा ब्याट्रीलाई नोक्सान हुन्छ । सत्यता :चार्ज भइरहेको बेला यन्त्र प्रयोग गर्दा ब्याट्रीलाई नोक्सान हुँदैन। यद्यपि, यसो गर्दा चार्ज गर्ने यन्त्र तातो हुन्छ, जसले समयसँगै ब्याट्रीको स्वास्थ्यलाई असर गर्न सक्छ। चार्ज गर्दा तपाईंको यन्त्र प्रयोग गर्न सामान्यतया सुरक्षित छ, तर धेरै तारो हुने गरि प्रयोग गर्नबाट बच्नु उत्तम हुन्छ। भ्रम ८: सबै ब्याट्रीहरू पुन: प्रयोग गर्न मिल्ने छन । सत्यता :सबै ब्याट्रीहरू पुन: प्रयोग गर्न मिल्ने हुंदैनन् । उदाहरणका लागि, अल्कालाइन ब्याट्रीहरूमा प्रायः लागत बढी लाग्ने कारण पुन: प्रयोग गर्न सकिँदैन, जबकि लिथियम-आयन, निकल-क्याडमियम, र लीड-एसिड ब्याट्रीहरू वातावरणीय हानि रोक्नको लागि पुन: प्रयोग गर्न सकिन्छ। यी भ्रमहरू हटाउनाले तपाईंले आफ्नो फोन, कार, वा घरलाई पावर दिइरहेको ब्याट्रीहरूबाट अधिकतम फाइदा लिन सकिन्छ । उचित ज्ञान र हेरचाहले तपाइँको ब्याट्रीको आयु मात्र बढाउँदैन तर तपाइँलाई सम्भावित खतराहरूबाट पनि सुरक्षित राख्छ ।

Battery Information

ब्याट्री कसरी बनेको हुन्छ ?

ब्याट्री कसरी बनेको हुन्छ ? एसिडले भरिएको लीड-एसिड ब्याट्रीहरू, जसलाई वेट सेल ब्याट्रीहरू पनि भनिन्छ, रिचार्जेबल ब्याट्रीहरूको सबैभन्दा पुरानो प्रकारहरू मध्ये एक हो । यीनिहरूलाई अटोमोटिभ स्टार्टरहरू, ब्याकअप पावर र सौर्य ऊर्जा प्रणालीहरू सहित विभिन्न कुराहरूमा व्यापक रूपमा प्रयोग गरिन्छ । यो कसरी निमार्ण गरिएको हुन्छ भन्ने कुरा तलको चित्रमा पनि हेर्न सकिन्छ । ब्याट्री कन्टेनर ब्याट्रीको बाहिरी आवरण सामान्यतया टिकाउ प्लास्टिक वा कडा रबरको भित्री घटक र इलेक्ट्रोलाइट समाधान समावेश गर्न बनेको हुन्छ। यो बलियो र सानो तिनो ठक्करमा नचुहिने गरि डिजाइन गरिएको छ। इलेक्ट्रोलाइट ब्याट्री कन्टेनर भित्र इलेक्ट्रोलाइट हुन्छ, जो सल्फ्यूरिक एसिड र डिस्टिल्ड वाटरको मिश्रण हो (H2SO4) । इलेक्ट्रोलाइटमा बिजुली उत्पादन गर्न आवश्यक रासायनिक प्रतिक्रिया हुन्छ । पोजिटिभ र नेगेटिभ प्लेटहरू पोजिटिभ प्लेटहरू: यी प्लेटहरू लेड डाइअक्साइड (PbO2) बाट बनेका हुन्छन्। तिनीहरू सामान्यतया खैरो रंगमा हुन्छन । नेगेटिभ प्लेटहरू: यी प्लेटहरू स्पन्ज लेड (Pb) बाट बनेका हुन्छन् । तिनीहरू सामान्यतया खैरो रंगमा हुन्छन्। बिभिन्न प्रकारका प्लेट ग्रीडहरु सेपेरेटर यसलाई पोजिटिभ र नेगेटिभ प्लेटहरू बीचमा राखिएको हुन्छ । सेपेरेटरहरु रबर, ग्लास फाइबर, वा पोलिथिलीन जस्ता छिद्रपूर्ण सामग्रीबाट बनेका हुन्छन । तिनीहरूले प्लेटहरूलाई एकअर्कालाई छुइन र सर्ट सर्किट हुन दिदैनन तर इलेक्ट्रोलाइट मार्फत आयनहरूको प्रवाहलाई सजिलो गराउंछन । प्लेट ग्रिड दुबै पोजिटिभ र नेगेटिभ प्लेटहरू लिड वा लिड मिश्रत धातुबाट बनेको ग्रिड अडिइर बसेका हुन्छन । ग्रीडमा नै लिड तथा लिड पेरोअक्साइड पेस्ट गरिएको हुन्छ । ग्रीडले नै प्लेटहरुलाई अडिनको लागी आधार दिन्छ र यहि बाट नै करेन्ट ट्मिनल सम्म पुग्छ । सेलहरू र सेल कनेक्टरहरू एक सामान्य इलेक्ट्रोलाइटले भरिएको लीड-एसिड ब्याट्रीमा सेरिजमा जडान गरिएका धेरै सेलहरू हुन्छन । प्रत्येक सेलले लगभग 2 भोल्ट उत्पादन गर्छ, त्यसैले 12-भोल्ट ब्याट्रीमा छवटा सेलहरू हुन्छन । सेलहरू सेल कनेक्टरहरू प्रयोग गरेर जोडिएका हुन्छन जसबाट करेन्ट हुन्छ । ग्याँस भेन्ट्स प्रत्येक सेलेमा रासायनिक प्रतिक्रियाको समयमा निस्कने हाइड्रोजन ग्यास बाहिर निस्कनलाई भेन्ट हुन्छ । आधुनिक ब्याट्रीहरूमा, यी भेन्टहरू इलेक्ट्रोलाइट हानि कम गर्न र प्रदूषण रोक्न डिजाइन गरिएका छन्। टर्मिनलहरू ब्याट्रीको बाहिरी भागमा पोजिटिभ र नेगेटिभ टर्मिनलहरू हुन्छन जसले यसलाई शक्ति दिन्छ । टर्मिनलहरू सामान्यतया पोजिटिभ टर्मिनलको लागि प्लस (+) र नेगेटिभ टर्मिनलको लागि माइनस (-) सँग चिन्ह लगाइन्छ।

Battery Care

ब्याट्रीमा पानीको लेभल कसरी चेक गर्ने ?

आफैले ब्याट्रीमा पानीको लेभल कसरी चेक गर्ने ? ब्याट्रीमा हुने एसिडको मात्रा सहितको पानीलाई इलेक्ट्रोलाइट भनिन्छ र यो इलेक्ट्रोलाइट ब्याट्रीमा सहि मात्रामा भइराख्नु पर्छ । किनभने सम्पुर्ण रसायनिक प्रतिक्रिया यहि इलेक्ट्रोलाइटमा हुन्छ । इलेक्ट्रोलाइट कम भएमा ब्याट्रिको प्लेटहरु खराब हुने, धेरै भएमा ब्याट्री पूरा चार्ज नहुने हुनाले यो ठिक मात्रामा हुनुपर्छ । ब्याट्री चार्ज हुँदा इलेक्ट्रोलाइट तातिने, उम्लने हुँदा केहि मात्रमा पानी सुक्न जान्छ जसले गर्दा हामीले बेला-बेलामा चेक गर्ने, कम भएमा डिस्टिल्ड वाटर मात्र थप्ने गर्नुपर्छ । यहाँ गाडी र इन्भरटरको ब्याट्रीमा फरक तरिकाले पानीको लेभल हेरिन्छ । आउनुहोस हामी आफैले ब्याट्रीमा पानीको मात्रा हेर्न सिकौं । १. गाडीको ब्याट्रीमा गाडीको ब्याट्रीमा पानी तथा चार्जको अवस्था हेर्नलाई इन्डिकेटर राखिएको हुन्छ, यसलाई म्याजि आई (जादुई आँखा) भनिन्छ । यो ढकन जस्तै खोल्न मिल्छ, सफा गर्न मिल्छ । यो कम्पनि अनुसार फरक-फरक हुन्छ । कसैले नराखेका पनि हुन सक्छन । यसमा इन्डिकेसनको लागी ३ वटा रंग राखिएको हुन्छ । हरियो : ब्याट्रीमा चार्ज पनि ठिक छ र पानीको मात्रा पनिठीक छ भने हरियो देखिन्छ । सेतो : ब्याट्रीमा ५०% भन्दा कम चार्ज भएमासेतो देखिन्छ । ( ग्र्याभिटि १.२०० भन्दा कम भएमा ) रातो : ब्याट्रीमा पानीको मात्रा कम भएमा रातोदेखिन्छ । धेरैले रातो भएमा ब्याट्री बिग्रेको भन्नु हुन्छ तर त्यसो होइन । डिस्चार्ज भएको डिस्टिल्ड वाटर कम भएको ओके ब्याट्री २. ईन्भरटर ब्याट्रीमा ईन्भरटर ब्याट्रीमा कम्पनिहरुले लेभलर राखिदिएको हुन्छ । यसमा पानीको मात्रा इन्डिकेटरको भित्र रहेको निडिलले देखाउंछ । पानीको मात्रा कम हुंदै गएमा भित्रको निडिल रातो लाइनमा पुगेमा निडिललाई हरियो लाइनसम्म पुग्ने गरि डिस्टिल्ड वाटर थप्नु पर्छ । हरियो लाइन भन्दा माथि थप्नु हुंदैन । ब्याट्रीमा इलेक्ट्रोलाइट संधै हरियो र रातो लाइनको बीचमा हुनु पर्दछ । कहिले काहीं इन्डिकेटर बिग्रेमा पनि सहि मात्रा नदेखाउन सक्छ । यो इन्डिकेटर बजारमा कहिं-कतै पाइन्छ ।

DM water
Battery Care

ब्याट्रीमा डिस्टिल्ड वाटर नै किन प्रयोग गर्ने ?

ब्याट्रीमा नै किन प्रयोग गर्ने ? ब्याट्रीलाई लामो समय सम्म चलाइराख्नको लागी डिस्टिल्ड वाटर र यसको शुद्धता महत्वपूर्ण भुमिका हुन्छ । फेरि ब्याट्रीमा कम हुने भनेको पानीको मात्रा मात्र हो, एसिडको मात्रा कहिले पानि कम हुंदैन वा सुक्दैन । त्यसैले एसिड पनि ब्याट्रीमा प्रयोग गर्नु हुंदैन । त्यसकारण यी कारणहरुले गर्दा हामीले ब्याट्रीमा डिस्टिल्ड वाटर नै प्रयोग गर्नुपर्छ । १. शुद्धता डिस्टिल्ड वाटरमा धाराको पानी वा अन्य स्रोतहरूमा हुने अशुद्धता र खनिजहरू हुंदैन । क्याल्सियम, म्याग्नेसियम र आइरन जस्ता तत्त्वहरूले ब्याट्री प्लेटहरूमा खराब प्रतिक्रिया गर्छ, जसले ब्याट्रीको दक्षता कम गर्छ । २. इलेक्ट्रोलाइटको सन्तुलन लिड एसिड ब्याट्रीहरूमा सल्फ्यूरिक एसिड र पानीको मिश्रणलाई इलेक्ट्रोलाइटको रूपमा प्रयोग गरिन्छ । समयको साथ, इलेक्ट्रोलाइटमा पानी वाष्पीकरण हुन सक्छ वा इलेक्ट्रोलाइसिसको कारण पानीमा हुने आयोनहरु टुट्न सक्छ जसले गर्दा ब्याट्रीमा पानीको मात्रा कम हुन्छ र यसलाई उचित मात्रमा पुन: भर्न आवश्यक छ डिस्टिल्ड वाटरको प्रयोगले इलेक्ट्रोलाइटमा कुनै अतिरिक्त रसायन वा अशुद्धताहरू नभएको सुनिश्चितता हुन्छ, जसले गर्दा ब्याट्रीको रासायनिक सन्तुलन कायम भैराख्छ । ३. पूर्ण रुपमा काम गर्न डिस्टिल्ड वाटरको प्रयोग गर्दा अन्य रसायनिक प्रतिक्रिया नहुने र अन्य क्षति नहुने हुनाले ब्याट्रीले आफ्नो काम पुर्ण रुपमा गर्छ । ४. ब्याट्रीको आयु डिस्टिल्ड वाटरमा दूषित पदार्थहरू नहुने हुनाले ब्याट्री भित्र अनावश्यक रासायनिक प्रतिक्रियाहरू हुंदैन, यसले ब्याट्री प्लेटहरुमा क्षति नहुने हुनाले लामो समयसम्म टिक्छ । ५. ह्रास रोकथाम डिस्टिल्ड नगरियको पानीमा खनिज तत्व र अन्य अशुद्धताले टर्मिनल र कनेक्टरहरू सहित ब्याट्री कम्पोनेन्टहरूमा खिया लाग्ने तथा अन्य ह्रास निम्त्याउंछ । डिस्टिल्ड वाटरले ब्याट्री र यसका कम्पोनेन्टहरूको भौतिक अवस्था कायम राख्न मद्दत गर्छ ।

Battery Information

ब्याट्री के हो ? (What is battery ?)

  ब्याट्री के हो? (What is Battery ?) ब्याट्री एउटा  उपकरण हो जसले बिधुतिय ऊर्जालाई रासायनिक ऊर्जाको रूपमा भण्डारण गर्दछ ।  र लोडलाई चहिए अनुसार बिधुत पठाउंछ । ब्याट्रीमा रासायनिक प्रतिक्रिया भएपछि हामीले हाम्रा यन्त्रहरूमा शक्ति प्राप्त गर्छौं। यसमा एक वा एकभन्दा धेरै इलेक्ट्रोकेमिकल सेलहरु र टर्मिनलहरु हुन्छन जसमा ‌पोजिटिभ (+) लाई एनोड र नेगेटिभ (-) लाई क्याथोड भनिन्छ ।  हामीले लोड जडान गर्दा रासायनिक ऊर्जा विधुत ऊर्जामा परिणत हुन्छ  र यो बिजुलीबाट साना खेलौना देखि ठूला गाडीहरु सम्म सबै प्रकारका चीजहरु चलाउन सकिन्छ । यसले कसरी काम गर्छ ? ( How does it work? ) ब्याट्री भित्र एकअर्कासँग प्रतिक्रिया गर्ने  र  बिधुत उत्पादन गर्न सक्ने रसायनहरू राखिएका हुनछन । जब तपाइँ ब्याट्रीलाई उपकरणमा जडान गर्नुहुन्छ, जस्तै टर्चलाइट वा रिमोट कन्ट्रोल अथवा कुनै पनि लोड, यसले  रसायनहरूलाई एक-अर्कासँग प्रतिक्रिया गर्न बाटो दिन्छ, जसबाट इलेक्ट्रोनहरु (बिजुली सहितको सानो कणहरू) एक इलेक्ट्रोडबाट अर्कोमा प्रवाह हुन्छ । इलेक्ट्रोनहरूको यो प्रवाहलाई नै हामी बिधुत भन्छौं, र यसले हाम्रो उपकरणलाई शक्ति प्रदान गर्छ । प्रकार ( Types ) ब्याट्रीलाई मुख्यतया चार्ज गर्न मिल्ने र नमिल्ने गरी दुई समूहमा बिभाजन गरिन्छ, प्राइमरी ब्याट्री र सेकेण्डरी ब्याट्री । ब्याट्रीको प्रकारलाई तलको चार्टमा पनि हेर्न सकिन्छ । १. प्राइमरी ब्याट्री ( Primary Battery ) : एक पटक प्रयोग गरिसकेपछी पुनः प्रयोग गर्न नमिल्ने ब्याट्रीलाई प्राइमरी ब्याट्री भनिन्छ । यी ब्याट्रीहरु कम्पनिबाटै चार्ज भएर आउंछन र चार्ज सकिएपछी रिचार्ज गर्न सकिंदैन । अल्कालाइन, जिंक-कार्बन, जिंक-क्लोराइड जस्ता ब्याट्रीहरु प्राइमरी ब्याट्रीहरु हुन । १. सेकेण्डरी ब्याट्री ( Secondary Battery ) : एक पटक प्रयोग गरिसकेपछी चार्ज गरेर पुनः प्रयोग गर्न मिल्ने ब्याट्रीलाई सेकेण्डरी ब्याट्री भनिन्छ । यी ब्याट्रीहरु पनि कम्पनिबाटै चार्ज भएर आउंछन तर चार्ज सकिएपछी फेरि-फेरि रिचार्ज गरेर धेरै पटक प्रयोग गर्न सकिन्छ । लिड-एसिड, लिथियम-आयोन, निकेल-मेटल, निकेल क्याडमियम जस्ता ब्याट्रीहरु सेकेण्डरी ब्याट्रीहरु हुन ।

Battery Care

Car Starting Problems

कार स्टार्टिङ नहुनुका ३ प्रमुख कारणहरू आफ्नो गाडी के-कारणले स्टार्टीङ्गमा समस्या आउन सक्छ भनेर हामीले थाहा पाइ राख्नु पर्छ र आवश्यक पनि छ, जसले गर्दा हाम्रो समस्याको समाधान छिटो हुन सक्छ । ३ मुख्य कारणहरुको बारेमा जानी राखौं । १. डिस्चार्ज वा खराब ब्याट्री ब्याट्री डिस्चार्ज वा खराब हुँदाका लक्षणहरू : ड्यासमा बत्ती नबल्ने र बाहिरी बत्तीहरूले काम नगर्ने ( ब्याट्री पूर्ण रूपमा डिस्चार्ज हुँदा )। ड्यासमा बत्तीहरू बल्छन्, तर स्टार्ट गर्न चाबी घुमाउँदा वा स्टार्ट बटन थिच्दा केही हुँदैन वा ड्यास बत्तीहरू मधुरो हुन्छन् (जब ब्याट्रीमा बत्तीहरू चलाउन पर्याप्त चार्ज हुन्छ, तर स्टार्टर मोटर चलाउन पर्याप्त हुँदैन) । स्टार्ट गर्दा, स्टार्टरले एक पटक वा बारम्बार क्लिक गर्छ, तर इन्जिन स्टार्र गर्न सक्दैन । वा, स्टार्टरले इन्जिनलाई बिस्तारै घुमाउँछ र त्यसपछि रोकिन्छ (जब ब्याट्रीमा केही चार्ज हुन्छ तर कार सुरु गर्न पर्याप्त हुँदैन)। ब्याट्री कम चार्ज भएको छ कि छैन भनेर जाँच गर्ने एउटा सरल तरिका यहाँ छ: विन्डशील्ड वाइपरहरू खोल्नुहोस् । यदि तिनीहरू सामान्य भन्दा धेरै ढिलो चल्छन् भने, ब्याट्री कम चार्ज भएको छ । ड्यास बत्तीहरू हेर्नुहोस् यदि तिनीहरू इन्जिन स्टार्ट गर्दा धेरै गाढा हुन्छन् वा तपाईंले वाइपरहरू खोल्दा मधुरो हुन्छन् भने, ब्याट्री कम चार्ज भएको छ । यदि ब्याट्रीमा चार्ज कम र धेरै पुरानो छैन भने, यसलाई रिचार्ज गर्न सकिन्छ। यो गर्ने एउटा तरिका भनेको अर्को कार वा स्पेयर ब्याट्रीबाट आफ्नो कारको ब्याट्री बढाउनु हो, कार सुरु गर्नुहोस् र इन्जिनलाई केही समयको लागि चल्न दिनुहोस्। इन्जिन चलिरहेको बेला, अल्टरनेटरले ब्याट्री रिचार्ज गर्दछ । यदि ब्याट्री ५-७ वर्ष भन्दा पुरानो छ भने, यो बिग्रेको हुन सक्छ (कम क्षमता छ), त्यसैले यदि तपाईंले यसलाई बुस्ट गर्नुभयो र चार्ज गर्नुभयो भने पनि, यसले चार्ज रोकेर राख्न सक्दैन र तपाईंले यसलाई बन्द गरेपछि कार फेरि स्टार्ट हुनसक्दैन । यस अवस्थामा, तपाईंले ब्याट्री फेर्नु पर्ने हुन्छ । के खराब अल्टरनेटरले कार स्टार्ट गर्न सक्दैन ? यदि अल्टरनेटर खराब छ भने यसले ब्याट्री रिचार्ज गर्दैन र केही समय पछि ब्याट्री डिस्चार्ज हुन्छ । तर यदी ब्याट्री राम्रो र चार्ज गरिएको छ भने, अल्टरनेटर छ भने पनि कार स्टार्ट हुन्छ । ब्याट्री चार्जको अवस्था Vs क्षमता: ब्याट्रीको क्षमता भनेको यसले सम्भावित रूपमा कति चार्ज समात्न सक्छ र सामान्यतया कोल्ड क्र्याङ्किङ एम्प्स वा CCA मा मापन गरिन्छ। चार्जको अवस्था भनेको ब्याट्रीले अहिले कति चार्ज राख्छ। ब्याट्रीको चार्जको अवस्था जाँच गर्ने एउटा तरिका भनेको मल्टिमिटरले ब्याट्री भोल्टेज जाँच गर्नु हो। पूर्ण चार्ज भएको १२-भोल्ट ब्याट्रीमा १२.६ भोल्ट हुनुपर्छ। ब्याट्री भोल्टेज मापन गर्ने यदि भोल्टेज १२ भोल्ट भन्दा कम छ भने, ब्याट्री कम चार्जमा छ र चार्ज गर्न आवश्यक छ। ब्याट्रीको क्षमता जाँच गर्न, पहिले ब्याट्री चार्ज गर्नुपर्छ र लोड अन्तर्गत भोल्टेज जाँच गर्नुपर्छ। यदि ब्याट्री भोल्टेज १२.६ भोल्ट (पूर्ण चार्ज) को नजिक छ भने, हेडलाइटहरू खोल्नुहोस् र फेरि भोल्टेज नाप्नुहोस्। यदि ३० सेकेन्ड भित्र भोल्टेज १२ भोल्ट भन्दा कम भयो भने, ब्याट्री कमजोर छ वा प्राविधिक हिसाबले यसको क्षमता कम छ। पूर्ण क्षमतामा राम्रो पूर्ण चार्ज भएको ब्याट्रीले हेडलाइटहरू खोलेको १० मिनेट पछि पनि १२ भोल्ट भन्दा बढी कायम राख्नेछ । यदि ब्याट्रीमा कम क्षमता छ भने, यसलाई बदल्नु पर्छ। २. स्टार्टर मोटरमा हने समस्या स्टार्टर मोटर एक हेभी-ड्युटी डीसी मोटर हो, तर समयसँगै यो बिग्रन्छ। यो बिस्तारै बिग्रन सक्छ, पहिले बीचमा समस्याहरू निम्त्याउँछ वा यो एक दिन मात्र बिग्रन सक्छ। स्टार्टर मोटर समस्याका लक्षणहरूमा समावेश छन्: ब्याट्रीमा पर्याप्त चार्ज छ, तर पार्क वा न्यूट्रलमा स्टार्ट गर्दा केही हुँदैन, यदि स्टार्टर मोटर बिग्रिएको छ वा टर्मिनलमा खराब छ, खराब तरिकाले जोडिएको छ वा अन्य कारणले पावर प्राप्त गरिरहेको छैन भने । ब्याट्री ठीक छ, तर स्टार्टर मोटरले केवल एक क्लिक मात्र गर्छ, उदाहरणका लागि, जब स्टार्टर सोलेनोइड कन्टयाक्ट जीर्ण हुन्छन वा धेरै कार्बन जम्मा हुन्छ वा स्टार्टर मोटरको ब्रशहरू जीर्ण हुन्छन । ब्याट्री ठीक छ, तर स्टार्टर मोटरले ग्राइन्डिङ वा ‘स्ट्रेन’ आवाज निकालिरहेको छ र कार सुरु गर्दा बिस्तारै घुमिरहेको छ, यदि कुनै मेकानिकल समस्या छ, जस्तै खराब स्टार्टर मोटर शाफ्ट बुशिंग वा बियरिंगहरू । स्टार्टरले चलिरहेको जस्तो आवाज निकाल्छ, तर इन्जिनलाई घुमाउँदैन, जब स्टार्टर गियरको मेकानिकल समस्याको कारणले इन्जिनको फ्लेक्सप्लेट वा फ्लाईव्हील गियरसँग मिल्दैन । ३. स्टार्टिङ्ग सिस्टम अफ छ स्टार्टर मोटरलाई इन्जिन कम्प्युटरद्वारा नियन्त्रित गरिन्छ, जसलाई पावरट्रेन कन्ट्रोल मोड्युल वा PCM भनिन्छ। स्टार्टर मोटरलाई सञ्चालन गर्न अनुमति दिनु अघि, इन्जिन कम्प्युटरलाई पावर गरिएको हुनुपर्छ र यसले निम्न कुराहरू जाँच गर्नुपर्छ: चाबी राम्रोसँग मिले नमिलेको चेक गर्नु पर्छ । यदि कार न्यूट्रलमा स्टार्ट हुन्छ तर पार्कमा स्टार्ट हुँदैन भने, यो ट्रान्समिसन रेन्ज स्विचको समस्याको कारणले हुन सक्छ । यदि गाडीमा अटोमेटिक ट्रान्समिसन छ भने, कम्प्युटरले ब्रेक पेडल थिचियको छ कि छैन भनेर जाँच गर्छ । यदि ब्रेक लाइट स्विच वा सर्किटले काम गरिरहेको छैन भने, कार स्टार्ट हुँदैन । ब्याट्रीको टर्मिनलमा खिया लागेमा, राम्रो अर्थिंग नभएमा,  चाहिने मात्रामा तेल नभएमा, स्पार्किङ्ग प्लगमा समस्या भएमा, पम्प खराब भएमा, डिजेल, पेट्रोल फिलटर जाम भएमा आदि कारणहरुले पनि स्टार्टिङ्गमा समस्या हुन्छ।  कारणहरु आफैले पत्ता लगाई मर्मतको लागी जान सकिन्छ । How to identify car starting problem? स्टार्टिङ्ग समस्या सामान्यतया ब्याट्री, स्टार्टर मोटर, इन्धन वा इग्निशन प्रणालीको समस्याबाट उत्पन्न हुन्छ। How to know vehicle starting problem? कार स्टार्टिङ्ग नहुनुमा ब्याट्री, स्टार्टर मोटर, चाबी, स्टार्टिङ्ग सिस्टम, मेन तारमा खराबी, तेलको सप्लाईमा समस्या आदी हुन्छन । के को समस्या हो भनेर आधिकारिक सर्भिस सेन्टरमा चेक गराउनु होस । स्टार्टिङ्ग समस्या सामान्यतया ब्याट्री, स्टार्टर मोटर, इन्धन वा इग्निशन प्रणालीको समस्याबाट उत्पन्न हुन्छ। कार स्टार्टिङ्ग नहुनुमा ब्याट्री, स्टार्टर मोटर, चाबी, स्टार्टिङ्ग सिस्टम, मेन तारमा खराबी, तेलको सप्लाईमा समस्या आदी हुन्छन । के को समस्या हो भनेर आधिकारिक सर्भिस सेन्टरमा चेक गराउनु होस ।

Scroll to Top